ΠΟΣΕΙΔΩ͂Ν
Ἥκω λιπὼν Αἴγαιον ἁλμυρὸν βάθος
πόντου Ποσειδῶν, ἔνθα Νηρῄδων χοροὶ
κάλλιστον ἴχνος ἐξελίσσουσιν ποδός.
ἐξ οὗ γὰρ ἀμφὶ τήνδε Τρωικὴν χθόνα
Φοῖβός τε κἀγὼ λαΐνους πύργους πέριξ 5
ὀρθοῖσιν ἔθεμεν κανόσιν, οὔποτ’ ἐκ φρενῶν
εὔνοῑ ἀπέστη τῶν ἐμῶν Φρυγῶν πόλει·
ἣ νῦν καπνοῦται καὶ πρὸς Ἀργείου δορὸς
ὄλωλε πορθηθεῖσ’· ὁ γὰρ Παρνάσιος
Φωκεὺς Ἐπειός, μηχαναῖσι Παλλάδος 10
ἐγκύμον’ ἵππον τευχέων ξυναρμόσας,
πύργων ἔπεμψεν ἐντὸς ὀλέθριον βρέτας·
[ὅθεν πρὸς ἀνδρῶν ὑστέρων κεκλήσεται
Δούρειος Ἵππος, κρυπτὸν ἀμπισχὼν δόρυ.]
ἔρημα δ’ ἄλση καὶ θεῶν ἀνάκτορα 15
φόνῳ καταρρεῖ· πρὸς δὲ κρηπίδων βάθροις
πέπτωκε Πρίαμος Ζηνὸς ἑρκείου θανών.
πολὺς δὲ χρυσὸς Φρύγιά τε σκυλεύματα
πρὸς ναῦς Ἀχαιῶν πέμπεται· μένουσι δὲ
πρύμνηθεν οὖρον, ὡς δεκασπόρῳ χρόνῳ 20
ἀλόχους τε καὶ τέκν’ εἰσίδωσιν ἄσμενοι,
οἳ τήνδ’ ἐπεστράτευσαν Ἕλληνες πόλιν.
ἐγὼ δέ — νικῶμαι γὰρ Ἀργείας θεοῦ
Ἥρας Ἀθάνας θ’, αἳ συνεξεῖλον Φρύγας —
λείπω τὸ κλεινὸν Ἴλιον βωμούς τ’ ἐμούς· 25
ἐρημία γὰρ πόλιν ὅταν λάβῃ κακή,
νοσεῖ τὰ τῶν θεῶν οὐδὲ τιμᾶσθαι θέλει.
πολλοῖς δὲ κωκυτοῖσιν αἰχμαλωτίδων
βοᾷ Σκάμανδρος δεσπότας κληρουμένων.
καὶ τὰς μὲν Ἀρκάς, τὰς δὲ Θεσσαλὸς λεὼς 30
εἴληχ’ Ἀθηναίων τε Θησεῖδαι πρόμοι.
ὅσαι δ’ ἄκληροι Τρῳάδων, ὑπὸ στέγαις
ταῖσδ’ εἰσί, τοῖς πρώτοισιν ἐξῃρημέναι
στρατοῦ, σὺν αὐταῖς δ’ ἡ Λάκαινα Τυνδαρὶς
Ἑλένη, νομισθεῖσ’ αἰχμάλωτος ἐνδίκως. 35
τὴν δ’ ἀθλίαν τήνδ’ εἴ τις εἰσορᾶν θέλει,
πάρεστιν, Ἑκάβην κειμένην πυλῶν πάρος,
δάκρυα χέουσαν πολλὰ καὶ πολλῶν ὕπερ·
ᾗ παῖς μὲν ἀμφὶ μνῆμ’ Ἀχιλλείου τάφου
λάθρα τέθνηκε τλημόνως Πολυξένη· 40
φροῦδος δὲ Πρίαμος καὶ τέκν’· ἣν δὲ παρθένον
μεθῆκ’ Ἀπόλλων δρομάδα Κασάνδραν ἄναξ,
τὸ τοῦ θεοῦ τε παραλιπὼν τό τ’ εὐσεβὲς
γαμεῖ βιαίως σκότιον Ἀγαμέμνων λέχος.
ἀλλ’, ὦ ποτ’ εὐτυχοῦσα, χαῖρέ μοι, πόλις 45
ξεστόν τε πύργωμ’· εἴ σε μὴ διώλεσεν
Παλλὰς Διὸς παῖς, ἦσθ’ ἂν ἐν βάθροις ἔτι.
ἈΘΉΝΑ
ἔξεστι τὸν γένει μὲν ἄγχιστον πατρὸς
μέγαν τε δαίμον’ ἐν θεοῖς τε τίμιον,
λύσασαν ἔχθραν τὴν πάρος, προσεννέπειν; 50
Πο. ἔξεστιν· αἱ γὰρ συγγενεῖς ὁμιλίαι,
ἄνασσ’ Ἀθάνα, φίλτρον οὐ σμικρὸν φρενῶν.
Ἀθ. ἐπῄνεσ’ ὀργὰς ἠπίους· φέρω δὲ σοὶ
κοινοὺς ἐμαυτῇ τ’ ἐς μέσον λόγους, ἄναξ.
Πο. μῶν ἐκ θεῶν του καινὸν ἀγγελεῖς ἔπος, 55
ἢ Ζηνὸς ἢ καὶ δαιμόνων τινὸς πάρα;
Ἀθ. οὔκ, ἀλλὰ Τροίας οὕνεκ’, ἔνθα βαίνομεν,
πρὸς σὴν ἀφῖγμαι δύναμιν, ὡς κοινὴν λάβω.
Πο. ἦ πού νιν, ἔχθραν τὴν πρὶν ἐκβαλοῦσα, νῦν
ἐς οἶκτον ἦλθες πυρὶ κατῃθαλωμένης; 60
Ἀθ. ἐκεῖσε πρῶτ’ ἄνελθε· κοινώσῃ λόγους
καὶ συνθελήσεις ἃν ἐγὼ πρᾶξαι θέλω;
Πο. μάλιστ’· ἀτὰρ δὴ καὶ τὸ σὸν θέλω μαθεῖν·
πότερον Ἀχαιῶν ἦλθες οὕνεκ’ ἢ Φρυγῶν;
Ἀθ. τοὺς μὲν πρὶν ἐχθροὺς Τρῶας εὐφρᾶναι θέλω, 65
στρατῷ δ’ Ἀχαιῶν νόστον ἐμβαλεῖν πικρόν.
Πο. τί δ’ ὧδε πηδᾷς ἄλλοτ’ εἰς ἄλλους τρόπους
μισεῖς τε λίαν καὶ φιλεῖς ὃν ἂν τύχῃς;
Ἀθ. οὐκ οἶσθ’ ὑβρισθεῖσάν με καὶ ναοὺς ἐμούς;
Πο. οἶδ’, ἡνίκ’ Αἴας εἷλκε Κασάνδραν βίᾳ. 70
Ἀθ. κοὐδέν γ’ Ἀχαιῶν ἔπαθεν οὐδ’ ἤκουσ’ ὕπο.
Πο. καὶ μὴν ἔπερσάν γ’ Ἴλιον τῷ σῷ σθένει.
Ἀθ. τοιγάρ σφε σὺν σοὶ βούλομαι δρᾶσαι κακῶς.
Πο. ἕτοιμ’ ἃ βούλῃ τἀπ’ ἐμοῦ. δράσεις δὲ τί;
Ἀθ. δύσνοστον αὐτοῖς νόστον ἐμβαλεῖν θέλω. 75
Πο. ἐν γῇ μενόντων ἢ καθ’ ἁλμυρὰν ἅλα;
Ἀθ. ὅταν πρὸς οἴκους ναυστολῶσ’ ἀπ’ Ἰλίου.
καὶ Ζεὺς μὲν ὄμβρον καὶ χάλαζαν ἄσπετον
πέμψει, δνοφώδη τ’ αἰθέρος φυσήματα·
ἐμοὶ δὲ δώσειν φησὶ πῦρ κεραύνιον, 80
βάλλειν Ἀχαιοὺς ναῦς τε πιμπράναι πυρί.
σὺ δ’ αὖ, τὸ σόν, παράσχες Αἴγαιον πόρον
τρικυμίαις βρέμοντα καὶ δίναις ἁλός,
πλῆσον δὲ νεκρῶν κοῖλον Εὐβοίας μυχόν,
ὡς ἂν τὸ λοιπὸν τἄμ’ ἀνάκτορ’ εὐσεβεῖν 85
εἰδῶσ’ Ἀχαιοί, θεούς τε τοὺς ἄλλους σέβειν.
Πο. ἔσται τάδ’· ἡ χάρις γὰρ οὐ μακρῶν λόγων
δεῖται· ταράξω πέλαγος Αἰγαίας ἁλός.
ἀκταὶ δὲ Μυκόνου Δήλιοί τε χοιράδες
Σκῦρός τε Λῆμνός θ’ αἱ Καφήρειοί τ’ ἄκραι 90
πολλῶν θανόντων σώμαθ’ ἕξουσιν νεκρῶν.
ἀλλ’ ἕρπ’ Ὄλυμπον καὶ κεραυνίους βολὰς
λαβοῦσα πατρὸς ἐκ χερῶν καραδόκει,
ὅταν στράτευμ’ Ἀργεῖον ἐξιῇ κάλως.
μῶρος δὲ θνητῶν ὅστις ἐκπορθεῖ πόλεις, 95
ναούς τε τύμβους θ’, ἱερὰ τῶν κεκμηκότων,
ἐρημίᾳ δοὺς αὐτὸς ὤλεθ’ ὕστερον.
ἙΚΆΒΗ
ἄνα, δύσδαιμον, πεδόθεν κεφαλή·
ἐπάειρε δέρην· οὐκέτι Τροία
τάδε καὶ βασιλῆς ἐσμεν Τροίας. 100
μεταβαλλομένου δαίμονος ἀνέχου.
πλεῖ κατὰ πορθμόν, πλεῖ κατὰ δαίμονα,
μηδὲ προσίστω πρῷραν βιότου
πρὸς κῦμα πλέουσα τύχαισιν.
αἰαῖ αἰαῖ. 105
τί γὰρ οὐ πάρα μοι μελέᾳ στενάχειν,
ᾗ πατρὶς ἔρρει καὶ τέκνα καὶ πόσις;
ὦ πολὺς ὄγκος συστελλόμενος
προγόνων, ὡς οὐδὲν ἄρ’ ἦσθα.
τί με χρὴ σιγᾶν; τί δὲ μὴ σιγᾶν; 110
[τί δὲ θρηνῆσαι;]
δύστηνος ἐγὼ τῆς βαρυδαίμονος
ἄρθρων κλίσεως, ὡς διάκειμαι,
νῶτ’ ἐν στερροῖς λέκτροισι ταθεῖσ’.
οἴμοι κεφαλῆς, οἴμοι κροτάφων 115
πλευρῶν θ’, ὥς μοι πόθος εἱλίξαι
καὶ διαδοῦναι νῶτον ἄκανθάν τ’
εἰς ἀμφοτέρους τοίχους, μελέων
ἐπὶ τοὺς αἰεὶ δακρύων ἐλέγους.
μοῦσα δὲ χαὕτη τοῖς δυστήνοις 120
ἄτας κελαδεῖν ἀχορεύτους.
Ἑκ. πρῷραι ναῶν, ὠκείαις
Ἴλιον ἱερὰν αἳ κώπαις
δῑ ἅλα πορφυροειδέα καὶ
λιμένας Ἑλλάδος εὐόρμους 125
αὐλῶν παιᾶνι στυγνῷ
συρίγγων τ’ εὐφθόγγων φωνᾷ
βαίνουσαι πλεκτὰν Αἰγύπτου
παιδείαν ἐξηρτήσασθ’,
αἰαῖ, Τροίας ἐν κόλποις 130
τὰν Μενελάου μετανισόμεναι
στυγνὰν ἄλοχον, Κάστορι λώβαν
τῷ τ’ Εὐρώτᾳ δυσκλείαν,
ἃ σφάζει μὲν
τὸν πεντήκοντ’ ἀροτῆρα τέκνων 135
Πρίαμον, ἐμέ τε μελέαν Ἑκάβαν
ἐς τάνδ’ ἐξώκειλ’ ἄταν.
ὤμοι, θάκους οἵους θάσσω,
σκηναῖς ἐφέδρους Ἀγαμεμνονίαις.
δούλα δ’ ἄγομαι 140
γραῦς ἐξ οἴκων πενθήρη
κρᾶτ’ ἐκπορθηθεῖσ’ οἰκτρῶς.
ἀλλ’ ὦ τῶν χαλκεγχέων Τρώων
ἄλοχοι μέλεαι,
καὶ κοῦραι <κοῦραι> δύσνυμφοι,
τύφεται Ἴλιον, αἰάζωμεν. 145
μάτηρ δ’ ὡσεί τις πτανοῖς
ὄρνισιν, ὅπως ἐξάρξω ’γὼ
κλαγγάν, μολπάν, οὐ τὰν αὐτὰν
οἵαν ποτὲ δὴ
σκήπτρῳ Πριάμου διερειδομένα 150
ποδὸς ἀρχεχόρου πληγαῖς Φρυγίους
εὐκόμποις ἐξῆρχον θεούς.
ἩΜΙΧΌΡΙΟΝ Α
Ἑκάβη, τί θροεῖς; τί δὲ θωΰσσεις;
ποῖ λόγος ἥκει; διὰ γὰρ μελάθρων
ἄιον οἴκτους οὓς οἰκτίζῃ. 155
διὰ δὲ στέρνων φόβος ἄισσεν
Τρῳάσιν, αἳ τῶνδ’ οἴκων εἴσω
δουλείαν αἰάζουσιν.
Ἑκ. ὦ τέκν’, Ἀργείων πρὸς ναῦς ἤδη . . .
Ἡμ. κινεῖται κωπήρης χείρ; 160
οἲ ἐγώ, τί θέλουσ’, ἦ πού μ’ ἤδη
ναυσθλώσουσιν πατρίας ἐκ γᾶς;
Ἑκ. οὐκ οἶδ’, εἰκάζω δ’ ἄταν.
Ἡμ. ἰὼ ἰώ.
μέλεαι μόχθων ἐπακουσόμεναι 165
Τρῳάδες, ἔξω † κομίζεσθ’ † οἴκων·
στέλλουσ’ Ἀργεῖοι νόστον.
Ἑκ. αἶ, αἶ.
μή νύν μοι τὰν
ἐκβακχεύουσαν Κασάνδραν, 170
αἰσχύναν Ἀργείοισιν, 172
πέμψητ’ ἔξω, 171
μαινάδ’, ἐπ’ ἄλγει δ’ ἀλγυνθῶ. 173
ἰώ. 173b
Τροία Τροία δύσταν’, ἔρρεις,
δύστανοι δ’ οἵ σ’ ἐκλείποντες 174b
καὶ ζῶντες καὶ δμαθέντες. 175
ἩΜΙΧΌΡΙΟΝ Β
οἴμοι. τρομερὰ σκηνὰς ἔλιπον
τάσδ’ Ἀγαμέμνονος ἐπακουσομένα,
βασίλεια, σέθεν· μή με κτείνειν
δόξ’ Ἀργείων κεῖται μελέαν;
ἢ κατὰ πρύμνας ἤδη ναῦται 180
στέλλονται κινεῖν κώπας;
Ἑκ. ὦ τέκνον, ὀρθρεύου σὰν ψυχάν.
Ἡμ. ἐκπληχθεῖσ’ ἦλθον φρίκᾳ.
ἤδη τις ἔβα Δαναῶν κῆρυξ;
τῷ πρόσκειμαι δούλα τλάμων; 185
Ἑκ. ἐγγύς που κεῖσαι κλήρου.
Ἡμ. ἰὼ ἰώ.
τίς μ’ Ἀργείων ἢ Φθιωτᾶν
ἢ νησαίαν μ’ ἄξει χώραν
δύστανον πόρσω Τροίας;
Ἑκ. φεῦ φεῦ. 190
τῷ δ’ ἁ τλάμων 190b
ποῦ πᾷ γαίας δουλεύσω γραῦς,
ὡς κηφήν, ἁ δειλαία,
νεκροῦ μορφά, 192b
νεκύων ἀμενηνὸν ἄγαλμα,
αἰαῖ
τὰν παρὰ προθύροις φυλακὰν κατέχουσ’ 194b
ἢ παίδων θρέπτειρ’, ἃ Τροίας 195
ἀρχαγοὺς εἶχον τιμάς;
ΧΟΡΌΣ
αἰαῖ αἰαῖ, ποίοις δ’ οἴκτοις
τὰν σὰν λύμαν ἐξαιάζεις;
οὐκ Ἰδαίοις ἱστοῖς κερκίδα
δινεύουσ’ ἐξαλλάξω. 200
νέατον τεκέων σώματα λεύσσω,
νέατον . . .
μόχθους ἕξω κρείσσους,
ἢ λέκτροις πλαθεῖσ’ Ἑλλάνων . . .
（ἔρροι νὺξ αὕτα καὶ δαίμων.）
ἢ Πειρήνας ὑδρευσομένα 205
πρόσπολος οἰκτρὰ σεμνῶν ὑδάτων.
τὰν κλεινὰν εἴθ’ ἔλθοιμεν
Θησέως εὐδαίμονα χώραν.
μὴ γὰρ δὴ δίναν γ’ Εὐρώτα, 210
τὰν ἐχθίσταν θεράπναν Ἑλένας,
ἔνθ’ ἀντάσω Μενέλᾳ δούλα,
τῷ τᾶς Τροίας πορθητᾷ.
Χο. τὰν Πηνειοῦ σεμνὰν χώραν,
κρηπῖδ’ Οὐλύμπου καλλίσταν, 215
ὄλβῳ βρίθειν φάμαν ἤκουσ’
εὐθαλεῖ τ’ εὐκαρπείᾳ·
τάδε δεύτερά μοι μετὰ τὰν ἱερὰν
Θησέως ζαθέαν ἐλθεῖν χώραν.
καὶ τὰν Αἰτναίαν Ἡφαίστου 220
Φοινίκας ἀντήρη χώραν,
Σικελῶν ὀρέων ματέρ’, ἀκούω
καρύσσεσθαι στεφάνοις ἀρετᾶς.
τάν τ’ ἀγχιστεύουσαν γᾶν
† Ἰονίῳ ναύται πόντῳ, † 225
ἃν ὑγραίνει καλλιστεύων
ὁ ξανθὰν χαίταν πυρσαίνων
Κρᾶθις ζαθέαις πηγαῖσι τρέφων
εὔανδρόν τ’ ὀλβίζων γᾶν.
Χο. καὶ μὴν Δαναῶν ὅδ’ ἀπὸ στρατιᾶς 230
κῆρυξ, νεοχμῶν μύθων ταμίας,
στείχει ταχύπουν ἴχνος ἐξανύων.
τί φέρει; τί λέγει; δοῦλαι γὰρ δὴ
Δωρίδος ἐσμὲν χθονὸς ἤδη.
ΤΑΛΘΎΒΙΟΣ
Ἑκάβη, πυκνὰς γὰρ οἶσθά μ’ ἐς Τροίαν ὁδοὺς 235
ἐλθόντα κήρυκ’ ἐξ Ἀχαιικοῦ στρατοῦ,
ἐγνωσμένος δὲ καὶ πάροιθέ σοι, γύναι,
Ταλθύβιος ἥκω καινὸν ἀγγελῶν λόγον.
Ἑκ. <αἰαῖ,> τόδε
τόδε, φίλαι Τρῳάδες, ὃ φόβος ἦν πάλαι.
Τα. ἤδη κεκλήρωσθ’, εἰ τόδ’ ἦν ὑμῖν φόβος. 240
Ἑκ. αἰαῖ, τίν’ ἢ
Θεσσαλίας πόλιν ἢ
Φθιάδος εἶπας ἢ Καδμείας χθονός;
Τα. κατ’ ἄνδρ’ ἑκάστη κοὐχ ὁμοῦ λελόγχατε.
Ἑκ. τίν’ ἄρα τίς ἔλαχε; τίνα πότμος εὐτυχὴς
Ἰλιάδων μένει; 245
Τα. οἶδ’· ἀλλ’ ἕκαστα πυνθάνου, μὴ πάνθ’ ὁμοῦ.
Ἑκ. τοὐμὸν τίς ἆρ’
ἔλαχε τέκος, ἔνεπε, τλάμονα Κασάνδραν;
Τα. ἐξαίρετόν νιν ἔλαβεν Ἀγαμέμνων ἄναξ. 249
Ἑκ. ἦ τᾷ Λακεδαιμονίᾳ νύμφᾳ 250
δούλαν; ἰώ μοί μοι.
Τα. οὔκ, ἀλλὰ λέκτρων σκότια νυμφευτήρια.
Ἑκ. ἦ τὰν τοῦ Φοίβου παρθένον, ᾇ γέρας ὁ 253
χρυσοκόμας ἔδωκ’ ἄλεκτρον ζόαν;
Τα. ἔρως ἐτόξευσ’ αὐτὸν ἐνθέου κόρης. 255
Ἑκ. ῥῖπτε, τέκνον, ζαθέους κλῇ‐
δας καὶ ἀπὸ χροὸς ἐνδυ‐
τῶν στεφέων ἱεροὺς στολμούς.
Τα. οὐ γὰρ μέγ’ αὐτῇ βασιλικῶν λέκτρων τυχεῖν;
Ἑκ. τί δ’ ὃ νεοχμὸν ἀπ’ ἐμέθεν ἐλάβετε τέκος, ποῦ μοι; 260
Τα. Πολυξένην ἔλεξας, ἢ τίν’ ἱστορεῖς; 262
Ἑκ. ταύταν· τῷ πάλος ἔζευξεν;
Τα. τύμβῳ τέτακται προσπολεῖν Ἀχιλλέως.
Ἑκ. ὤμοι ἐγώ· τάφῳ πρόσπολον ἐτεκόμαν. 265
ἀτὰρ τίς ὅδ’ ἢ νόμος ἢ τί
θέσμιον, ὦ φίλος, Ἑλλάνων;
Τα. εὐδαιμόνιζε παῖδα σήν· ἔχει καλῶς.
Ἑκ. τί τόδ’ ἔλακες; ἆρά μοι ἀέλιον λεύσσει;
Τα. ἔχει πότμος νιν, ὥστ’ ἀπηλλάχθαι πόνων. 270
Ἑκ. τί δ’ ἁ τοῦ χαλκεομήστορος Ἕκτορος δάμαρ,
Ἀνδρομάχα τάλαινα, τίν’ ἔχει τύχαν;
Τα. καὶ τήνδ’ Ἀχιλλέως ἔλαβε παῖς ἐξαίρετον.
Ἑκ. ἐγὼ δὲ τῷ
πρόσπολος ἁ τριτοβάμονος χερὶ 275
δευομένα βάκτρου γεραιῷ κάρᾳ;
Τα. Ἰθάκης Ὀδυσσεὺς ἔλαχ’ ἄναξ δούλην σ’ ἔχειν.
Ἑκ. ἒ ἔ.
ἄρασσε κρᾶτα κούριμον,
ἕλκ’ ὀνύχεσσι δίπτυχον παρειάν. 280
ἰώ μοί μοι.
μυσαρῷ δολίῳ λέλογχα φωτὶ δουλεύειν,
πολεμίῳ δίκας, παρανόμῳ δάκει,
ὃς πάντα τἀκεῖθεν ἐνθάδ<ε στρέφει, τὰ δ’> 285
ἀντίπαλ’ αὖθις ἐκεῖσε διπτύχῳ γλώσσᾳ
φίλα τὰ πρότερ’ ἄφιλα τιθέμενος πάντων.
γοᾶσθ’, ὦ Τρῳάδες, με.
βέβακα δύσποτμος. [οἴχομαι] ἁ
τάλαινα, δυστυχεστάτῳ 290
προσέπεσον κλήρῳ.
Χο. τὸ μὲν σὸν οἶσθα, πότνια, τὰς δ’ ἐμὰς τύχας
τίς ἆρ’ Ἀχαιῶν ἢ τίς Ἑλλήνων ἔχει;
Τα. ἴτ’, ἐκκομίζειν δεῦρο Κασάνδραν χρεὼν
ὅσον τάχιστα, δμῶες, ὡς στρατηλάτῃ 295
ἐς χεῖρα δούς νιν, εἶτα τὰς εἰληγμένας
καὶ τοῖσιν ἄλλοις αἰχμαλωτίδων ἄγω.
ἔα· τί πεύκης ἔνδον αἴθεται σέλας;
πιμπρᾶσιν — ἢ τί δρῶσι — Τρῳάδες μυχούς,
ὡς ἐξάγεσθαι τῆσδε μέλλουσαι χθονὸς 300
πρὸς Ἄργος, αὑτῶν τ’ ἐκπυροῦσι σώματα
θανεῖν θέλουσαι; κάρτα τοι τοὐλεύθερον
ἐν τοῖς τοιούτοις δυσλόφως φέρει κακά.
ἄνοιγ’ ἄνοιγε, μὴ τὸ ταῖσδε πρόσφορον
ἐχθρὸν δ’ Ἀχαιοῖς εἰς ἔμ’ αἰτίαν βάλῃ. 305
Ἑκ. οὐκ ἔστιν, οὐ πιμπρᾶσιν, ἀλλὰ παῖς ἐμὴ
μαινὰς θοάζει δεῦρο Κασάνδρα δρόμῳ.
ΚΑΣΆΝΔΡΑ
Ἄνεχε· πάρεχε.
φῶς φέρ’, ὤ· σέβω· φλέγω — ἰδού, ἰδού —
λαμπάσι τόδ’ ἱερόν.
ὦ Ὑμέναῑ ἄναξ· 310
μακάριος ὁ γαμέτας·
μακαρία δ’ ἐγὼ βασιλικοῖς λέκτροις
κατ’ Ἄργος ἁ γαμουμένα.
Ὑμήν, ὦ Ὑμέναῑ ἄναξ.
ἐπεὶ σύ, μᾶτερ, ἐπὶ δάκρυσι καὶ 315
γόοισι τὸν θανόντα πατέρα πατρίδα τε
φίλαν καταστένουσ’ ἔχεις,
ἐγὼ δ’ ἐπὶ γάμοις ἐμοῖς 319
ἀναφλέγω πυρὸς φῶς 320
ἐς αὐγάν, ἐς αἴγλαν,
διδοῦσ’, ὦ Ὑμέναιε, σοί,
διδοῦσ’, ὦ Ἑκάτα, φάος,
παρθένων ἐπὶ λέκτροις
ᾇ νόμος ἔχει.
πάλλε πόδα. 325
αἰθέριον ἄναγε χορόν· εὐἅν, εὐοἵ·
ὡς ἐπὶ πατρὸς ἐμοῦ
μακαριωτάταις
τύχαις· ὁ χορὸς ὅσιος.
ἄγε σύ, Φοῖβε, νῦν· κατὰ σὸν ἐν δάφναις
ἀνάκτορον θυηπολῶ, 330
Ὑμήν, ὦ Ὑμέναῑ, Ὑμήν.
χόρευε, μᾶτερ, ἀναγέλασον·
ἕλισσε τᾷδ’ ἐκεῖσε μετ’ ἐμέθεν ποδῶν
φέρουσα φιλτάταν βάσιν.
βοάσαθ’ Ὑμέναιον, ὤ, 335
μακαρίαις ἀοιδαῖς
ἰαχαῖς τε νύμφαν.
ἴτ’, ὦ καλλίπεπλοι Φρυγῶν
κόραι, μέλπετ’ ἐμῶν γάμων
τὸν πεπρωμένον εὐνᾷ 340
πόσιν ἐμέθεν. 340b
Χο. βασίλεια, βακχεύουσαν οὐ λήψῃ κόρην,
μὴ κοῦφον αἴρῃ βῆμ’ ἐς Ἀργείων στρατόν;
Ἑκ. Ἥφαιστε, δᾳδουχεῖς μὲν ἐν γάμοις βροτῶν,
ἀτὰρ λυγράν γε τήνδ’ ἀναιθύσσεις φλόγα
ἔξω τε μεγάλων ἐλπίδων. 345
οἴμοι, τέκνον,
ὡς οὐχ ὑπ’ αἰχμῆς <σ’> οὐδ’ ὑπ’ Ἀργείου δορὸς
γάμους γαμεῖσθαι τούσδ’ ἐδόξαζόν ποτε.
παράδος ἐμοὶ φῶς· οὐ γὰρ ὀρθὰ πυρφορεῖς
μαινὰς θοάζουσ’, οὐδέ σ’ αἱ τύχαι, τέκνον,
† ἐσωφρονήκασ’ †, ἀλλ’ ἔτ’ ἐν ταὐτῷ μένεις. 350
ἐσφέρετε πεύκας, δάκρυά τ’ ἀνταλλάξατε
τοῖς τῆσδε μέλεσι, Τρῳάδες, γαμηλίοις.
Κα. μῆτερ, πύκαζε κρᾶτ’ ἐμὸν νικηφόρον,
καὶ χαῖρε τοῖς ἐμοῖσι βασιλικοῖς γάμοις·
καὶ πέμπε, κἂν μὴ τἀμά σοι πρόθυμά γ’ ᾖ, 355
ὤθει βιαίως· εἰ γὰρ ἔστι Λοξίας,
Ἑλένης γαμεῖ με δυσχερέστερον γάμον
ὁ τῶν Ἀχαιῶν κλεινὸς Ἀγαμέμνων ἄναξ.
κτενῶ γὰρ αὐτόν, κἀντιπορθήσω δόμους
ποινὰς ἀδελφῶν καὶ πατρὸς λαβοῦσ’ ἐμοῦ . . . 360
ἀλλ’ ἄττ’ ἐάσω· πέλεκυν οὐχ ὑμνήσομεν,
ὃς ἐς τράχηλον τὸν ἐμὸν εἶσι χἁτέρων·
μητροκτόνους τ’ ἀγῶνας, οὓς οὑμοὶ γάμοι
θήσουσιν, οἴκων τ’ Ἀτρέως ἀνάστασιν.
πόλιν δὲ δείξω τήνδε μακαριωτέραν 365
ἢ τοὺς Ἀχαιούς, ἔνθεος μέν, ἀλλ’ ὅμως
τοσόνδε γ’ ἔξω στήσομαι βακχευμάτων·
οἳ διὰ μίαν γυναῖκα καὶ μίαν Κύπριν,
θηρῶντες Ἑλένην, μυρίους ἀπώλεσαν.
ὁ δὲ στρατηγὸς ὁ σοφὸς ἐχθίστων ὕπερ 370
τὰ φίλτατ’ ὤλεσ’, ἡδονὰς τὰς οἴκοθεν
τέκνων ἀδελφῷ δοὺς γυναικὸς οὕνεκα,
καὶ ταῦθ’ ἑκούσης κοὐ βίᾳ λελῃσμένης.
ἐπεὶ δ’ ἐπ’ ἀκτὰς ἤλυθον Σκαμανδρίους,
ἔθνῃσκον, οὐ γῆς ὅρῑ ἀποστερούμενοι 375
οὐδ’ ὑψίπυργον πατρίδ’· οὓς δ’ Ἄρης ἕλοι,
οὐ παῖδας εἶδον, οὐ δάμαρτος ἐν χεροῖν
πέπλοις συνεστάλησαν, ἐν ξένῃ δὲ γῇ
κεῖνται. τὰ δ’ οἴκοι τοῖσδ’ ὅμοῑ ἐγίγνετο·
χῆραί τ’ ἔθνῃσκον, οἳ δ’ ἄπαιδες ἐν δόμοις 380
ἄλλοις τέκν’ ἐκθρέψαντες· οὐδὲ πρὸς τάφοις
ἔσθ’ ὅστις αὐτῶν αἷμα γῇ δωρήσεται.
ἦ τοῦδ’ ἐπαίνου τὸ στράτευμ’ ἐπάξιον. —
σιγᾶν ἄμεινον τᾀσχρά, μηδὲ μοῦσά μοι
γένοιτ’ ἀοιδὸς ἥτις ὑμνήσει κακά. 385
Τρῶες δὲ πρῶτον μέν, τὸ κάλλιστον κλέος,
ὑπὲρ πάτρας ἔθνῃσκον· οὓς δ’ ἕλοι δόρυ,
νεκροί γ’ ἐς οἴκους φερόμενοι φίλων ὕπο
ἐν γῇ πατρῴᾳ περιβολὰς εἶχον χθονός,
χερσὶν περισταλέντες ὧν ἐχρῆν ὕπο· 390
ὅσοι δὲ μὴ θάνοιεν ἐν μάχῃ Φρυγῶν,
ἀεὶ κατ’ ἦμαρ σὺν δάμαρτι καὶ τέκνοις
ᾤκουν, Ἀχαιοῖς ὧν ἀπῆσαν ἡδοναί.
τὰ δ’ Ἕκτορός σοι λύπρ’ ἄκουσον ὡς ἔχει·
δόξας ἀνὴρ ἄριστος οἴχεται θανών, 395
καὶ τοῦτ’ Ἀχαιῶν ἵξις ἐξεργάζεται·
εἰ δ’ ἦσαν οἴκοι, χρηστὸς ὢν ἐλάνθανεν.
Πάρις δ’ ἔγημε τὴν Διός· γήμας δὲ μή,
σιγώμενον τὸ κῆδος εἶχεν ἐν δόμοις.
φεύγειν μὲν οὖν χρὴ πόλεμον ὅστις εὖ φρονεῖ· 400
εἰ δ’ ἐς τόδ’ ἔλθοι, στέφανος οὐκ αἰσχρὸς πόλει
καλῶς ὀλέσθαι, μὴ καλῶς δὲ δυσκλεές.
ὧν οὕνεκ’ οὐ χρή, μῆτερ, οἰκτίρειν σε γῆν,
οὐ τἀμὰ λέκτρα· τοὺς γὰρ ἐχθίστους ἐμοὶ
καὶ σοὶ γάμοισι τοῖς ἐμοῖς διαφθερῶ. 405
Χο. ὡς ἡδέως κακοῖσιν οἰκείοις γελᾷς,
μέλπεις θ’ ἃ μέλπουσ’ οὐ σαφῆ δείξεις ἴσως.
Τα. εἰ μή σ’ Ἀπόλλων ἐξεβάκχευεν φρένας,
οὔ τἂν ἀμισθὶ τοὺς ἐμοὺς στρατηλάτας
τοιαῖσδε φήμαις ἐξέπεμπες ἂν χθονός. 410
ἀτὰρ τὰ σεμνὰ καὶ δοκήμασιν σοφὰ
οὐδέν τι κρείσσω τῶν τὸ μηδὲν ἦν ἄρα.
ὁ γὰρ μέγιστος τῶν Πανελλήνων ἄναξ,
Ἀτρέως φίλος παῖς, τῆσδ’ ἔρωτ’ ἐξαίρετον
μαινάδος ὑπέστη· καὶ πένης μέν εἰμ’ ἐγώ, 415
ἀτὰρ λέχος γε τῆσδ’ ἂν οὐκ ἐκτησάμην.
καὶ σοὶ μέν — οὐ γὰρ ἀρτίας ἔχεις φρένας —
Ἀργεῖ’ ὀνείδη καὶ Φρυγῶν ἐπαινέσεις
ἀνέμοις φέρεσθαι παραδίδωμ’· ἕπου δέ μοι
πρὸς ναῦς, καλὸν νύμφευμα τῷ στρατηλάτῃ. 420
σὺ δ’, ἡνίκ’ ἄν σε Λαρτίου χρῄζῃ τόκος
ἄγειν, ἕπεσθαι· σώφρονος δ’ ἔσῃ λάτρις
γυναικός, ὥς φασ’ οἱ μολόντες Ἴλιον.
Κα. ἦ δεινὸς ὁ λάτρις. τί ποτ’ ἔχουσι τοὔνομα
κήρυκες, ἓν ἀπέχθημα πάγκοινον βροτοῖς, 425
οἱ περὶ τυράννους καὶ πόλεις ὑπηρέται;
σὺ τὴν ἐμὴν φὴ|ς μητέρ’ εἰς Ὀδυσσέως
ἥξειν μέλαθρα; ποῦ δ’ Ἀπόλλωνος λόγοι,
οἵ φασιν αὐτὴν εἰς ἔμ’ ἡρμηνευμένοι
αὐτοῦ θανεῖσθαι; . . . τἄλλα δ’ οὐκ ὀνειδιῶ. 430
δύστηνος, οὐκ οἶδ’ οἷά νιν μένει παθεῖν·
ὡς χρυσὸς αὐτῷ τἀμὰ καὶ Φρυγῶν κακὰ
δόξει ποτ’ εἶναι. δέκα γὰρ ἐκπλήσας ἔτη
πρὸς τοῖσιν ἐνθάδ’, ἵξεται μόνος πάτραν
. . . . . . .
οὗ δὴ στενὸν δίαυλον ᾤκισται πέτρας 435
δεινὴ Χάρυβδις, ὠμοβρώς τ’ ὀρειβάτης
Κύκλωψ, Λιγυστίς θ’ ἡ συῶν μορφώτρια
Κίρκη, θαλάσσης θ’ ἁλμυρᾶς ναυάγια,
λωτοῦ τ’ ἔρωτες, Ἡλίου θ’ ἁγναὶ βόες,
αἳ σάρκα φωνήεσσαν ἥσουσίν ποτε, 440
πικρὰν Ὀδυσσεῖ γῆρυν. ὡς δὲ συντέμω,
ζῶν εἶσ’ ἐς Ἅιδου κἀκφυγὼν λίμνης ὕδωρ
κάκ’ ἐν δόμοισι μυρί’ εὑρήσει μολών.
Κα. ἀλλὰ γὰρ τί τοὺς Ὀδυσσέως ἐξακοντίζω πόνους;
στεῖχ’ ὅπως τάχιστ’· ἐς Ἅιδου νυμφίῳ γημώμεθα. 445
ἦ κακὸς κακῶς ταφήσῃ νυκτός, οὐκ ἐν ἡμέρᾳ,
ὦ δοκῶν σεμνόν τι πράσσειν, Δαναϊδῶν ἀρχηγέτα.
κἀμέ τοι νεκρὸν φάραγγες γυμνάδ’ ἐκβεβλημένην
ὕδατι χειμάρρῳ ῥέουσαι, νυμφίου πέλας τάφου,
θηρσὶ δώσουσιν δάσασθαι, τὴν Ἀπόλλωνος λάτριν. 450
ὦ στέφη τοῦ φιλτάτου μοι θεῶν, ἀγάλματ’ εὔια,
χαίρετ’· ἐκλέλοιφ’ ἑορτάς, αἷς πάροιθ’ ἠγαλλόμην.
ἴτ’ ἀπ’ ἐμοῦ χρωτὸς σπαραγμοῖς, ὡς ἔτ’ οὖσ’ ἁγνὴ χρόα
δῶ θοαῖς αὔραις φέρεσθαί σοι τάδ’, ὦ μαντεῖ’ ἄναξ.
ποῦ σκάφος τὸ τοῦ στρατηγοῦ; ποῖ ποτ’ ἐμβαίνειν με χρή; 455
οὐκέτ’ ἂν φθάνοις ἂν αὔραν ἱστίοις καραδοκῶν,
ὡς μίαν τριῶν Ἐρινὺν τῆσδέ μ’ ἐξάξων χθονός.
χαῖρέ μοι, μῆτερ· δακρύσῃς μηδέν· ὦ φίλη πατρίς,
οἵ τε γῆς ἔνερθ’ ἀδελφοὶ χὡ τεκὼν ἡμᾶς πατήρ,
οὐ μακρὰν δέξεσθέ μ’· ἥξω δ’ ἐς νεκροὺς νικηφόρος 460
καὶ δόμους πέρσασ’ Ἀτρειδῶν, ὧν ἀπωλόμεσθ’ ὕπο.
Χο. Ἑκάβης γεραιᾶς φύλακες, οὐ δεδόρκατε
δέσποιναν ὡς ἄναυδος ἐκτάδην πίτνει;
οὐκ ἀντιλήψεσθ’; ἦ μεθήσετ’, ὦ κακαί,
γραῖαν πεσοῦσαν; αἴρετ’ εἰς ὀρθὸν δέμας. 465
Ἑκ. ἐᾶτέ μ’ — οὔτοι φίλα τὰ μὴ φίλ’, ὦ κόραι —
κεῖσθαι πεσοῦσαν· πτωμάτων γὰρ ἄξια
πάσχω τε καὶ πέπονθα κἄτι πείσομαι.
ὦ θεοί . . . κακοὺς μὲν ἀνακαλῶ τοὺς συμμάχους,
ὅμως δ’ ἔχει τι σχῆμα κικλήσκειν θεούς, 470
ὅταν τις ἡμῶν δυστυχῆ λάβῃ τύχην.
πρῶτον μὲν οὖν μοι τἀγάθ’ ἐξᾷσαι φίλον·
τοῖς γὰρ κακοῖσι πλείον’ οἶκτον ἐμβαλῶ.
ἦμεν τύραννοι κἀς τύρανν’ ἐγημάμην,
κἀνταῦθ’ ἀριστεύοντ’ ἐγεινάμην τέκνα, 475
οὐκ ἀριθμὸν ἄλλως, ἀλλ’ ὑπερτάτους Φρυγῶν·
οὓς Τρῳὰς οὐδ’ Ἑλληνὶς οὐδὲ βάρβαρος
γυνὴ τεκοῦσα κομπάσειεν ἄν ποτε.
κἀκεῖνά τ’ εἶδον δορὶ πεσόνθ’ Ἑλληνικῷ
τρίχας τ’ ἐτμήθην τάσδε πρὸς τύμβοις νεκρῶν, 480
καὶ τὸν φυτουργὸν Πρίαμον οὐκ ἄλλων πάρα
κλύουσ’ ἔκλαυσα, τοῖσδε δ’ εἶδον ὄμμασιν
αὐτὴ κατασφαγέντ’ ἐφ’ ἑρκείῳ πυρᾷ,
πόλιν θ’ ἁλοῦσαν. ἃς δ’ ἔθρεψα παρθένους
ἐς ἀξίωμα νυμφίων ἐξαίρετον, 485
ἄλλοισι θρέψασ’ ἐκ χερῶν ἀφῃρέθην.
κοὔτ’ ἐξ ἐκείνων ἐλπὶς ὡς ὀφθήσομαι,
αὐτή τ’ ἐκείνας οὐκέτ’ ὄψομαί ποτε.
τὸ λοίσθιον δέ, θριγκὸς ἀθλίων κακῶν,
δούλη γυνὴ γραῦς Ἑλλάδ’ εἰσαφίξομαι. 490
ἃ δ’ ἐστὶ γήρᾳ τῷδ’ ἀσυμφορώτατα,
τούτοις με προσθήσουσιν, ἢ θυρῶν λάτριν
κλῇδας φυλάσσειν, τὴν τεκοῦσαν Ἕκτορα,
ἢ σιτοποιεῖν, κἀν πέδῳ κοίτας ἔχειν
ῥυσοῖσι νώτοις, βασιλικῶν ἐκ δεμνίων, 495
τρυχηρὰ περὶ τρυχηρὸν εἱμένην χρόα
πέπλων λακίσματ’, ἀδόκιμ’ ὀλβίοις ἔχειν.
οἲ ’γὼ τάλαινα, διὰ γάμον μιᾶς ἕνα
γυναικὸς οἵων ἔτυχον ὧν τε τεύξομαι.
ὦ τέκνον, ὦ σύμβακχε Κασάνδρα θεοῖς, 500
οἵαις ἔλυσας συμφοραῖς ἅγνευμα σόν.
σύ τ’, ὦ τάλαινα, ποῦ ποτ’ εἶ, Πολυξένη;
ὡς οὔτε μ’ ἄρσην οὔτε θήλεια σπορὰ
πολλῶν γενομένων τὴν τάλαιναν ὠφελεῖ.
τί δῆτά μ’ ὀρθοῦτ’; ἐλπίδων ποίων ὕπο; 505
ἄγετε τὸν ἁβρὸν δήποτ’ ἐν Τροίᾳ πόδα,
νῦν δ’ ὄντα δοῦλον, στιβάδα πρὸς χαμαιπετῆ
πέτρινά τε κρήδεμν’, ὡς πεσοῦσ’ ἀποφθαρῶ
δακρύοις καταξανθεῖσα. τῶν δ’ εὐδαιμόνων
μηδένα νομίζετ’ εὐτυχεῖν, πρὶν ἂν θάνῃ. 510
Χο. ἀμφί μοι Ἴλιον, ὦ 512
Μοῦσα, καινῶν ὕμνων
ἄεισον ἐν δακρύοις ᾠδὰν ἐπικήδειον·
νῦν γὰρ μέλος ἐς Τροίαν ἰαχήσω, 515
τετραβάμονος ὡς ὑπ’ ἀπήνας 517
Ἀργείων ὀλόμαν τάλαινα δοριάλωτος,
ὅτ’ ἔλιπον ἵππον οὐράνια
βρέμοντα χρυσεοφάλαρον ἔνο‐ 520
πλον ἐν πύλαις Ἀχαιοί·
ἀνὰ δ’ ἐβόασεν λεὼς
Τρῳάδος ἀπὸ πέτρας σταθείς·
Ἴτ’, ὦ πεπαυμένοι πόνων,
τόδ’ ἱερὸν ἀνάγετε ξόανον 525
Ἰλιάδι Διογενεῖ κόρᾳ.
τίς οὐκ ἔβα νεανίδων,
τίς οὐ γεραιὸς ἐκ δόμων;
κεχαρμένοι δ’ ἀοιδαῖς
δόλιον ἔσχον ἄταν. 530
Χο. πᾶσα δὲ γέννα Φρυγῶν 532
πρὸς πύλας ὡρμάθη,
πεύκᾳ ἐν οὐρεΐᾳ ξεστὸν λόχον Ἀργείων
καὶ Δαρδανίας ἄταν θέᾳ δώσων, 535
χάριν ἄζυγος ἀμβροτοπώλου· 537
κλωστοῦ δ’ ἀμφιβόλοις λίνοιο ναὸς ὡσεὶ
σκάφος κελαινόν, εἰς ἕδρανα
λάινα δάπεδά τε φόνια πατρί‐ 540
δι Παλλάδος θέσαν θεᾶς.
ἐπὶ δὲ πόνῳ καὶ χαρᾷ
νύχιον ἐπεὶ κνέφας παρῆν,
Λίβυς τε λωτὸς ἐκτύπει
Φρύγιά τε μέλεα, παρθένοι δ’ 545
ἀέριον ἀνὰ κρότον ποδῶν
βοὰν ἔμελπον εὔφρον’, ἐν
δόμοις δὲ παμφαὲς σέλας
πυρὸς μέλαιναν αἴγλαν
<ἄκος> ἔδωκεν ὕπνῳ. 550
Χο. ἐγὼ δὲ τὰν ὀρεστέραν 552
τότ’ ἀμφὶ μέλαθρα παρθένον
Διὸς κόραν ἐμελπόμαν
χοροῖσι· φοινία δ’ ἀνὰ 555
πτόλιν βοὰ κατεῖχε Περ‐
γάμων ἕδρας· βρέφη δὲ φίλι‐
α περὶ πέπλους ἔβαλλε μα‐
τρὶ χεῖρας ἐπτοημένας·
λόχου δ’ ἐξέβαιν’ Ἄρης, 560
κόρας ἔργα Παλλάδος.
σφαγαὶ δ’ ἀμφιβώμιοι
Φρυγῶν, ἔν τε δεμνίοις
καράτομος ἐρημία
νεανίδων στέφανον ἔφερεν 565
Ἑλλάδι κουροτρόφον,
Φρυγῶν πατρίδι πένθη.
Χο. Ἑκάβη, λεύσσεις τήνδ’ Ἀνδρομάχην
ξενικοῖς ἐπ’ ὄχοις πορθμευομένην;
παρὰ δ’ εἰρεσίᾳ μαστῶν ἕπεται 570
φίλος Ἀστυάναξ, Ἕκτορος ἶνις.
ποῖ ποτ’ ἀπήνης νώτοισι φέρῃ,
δύστανε γύναι, πάρεδρος χαλκέοις
Ἕκτορος ὅπλοις σκύλοις τε Φρυγῶν
δοριθηράτοις,
οἷσιν Ἀχιλλέως παῖς Φθιώτας 575
στέψει ναοὺς ἀπὸ Τροίας;
ἈΝΔΡΟΜΆΧΗ
Ἀχαιοὶ δεσπόται μ’ ἄγουσιν.
Ἑκ. οἴμοι.
Ἀν. τί παιᾶν’ ἐμὸν στενάζεις;
Ἑκ. αἰαῖ —
Ἀν. τῶνδ’ ἀλγέων —
Ἑκ. ὦ Ζεῦ — 580
Ἀν. καὶ συμφορᾶς.
Ἑκ. τέκεα,
Ἀν. πρίν ποτ’ ἦμεν.
Ἑκ. βέβακ’ ὄλβος, βέβακε Τροία
Ἀν. τλάμων.
Ἑκ. ἐμῶν τ’ εὐγένεια παίδων.
Ἀν. φεῦ φεῦ.
Ἑκ. φεῦ δῆτ’ ἐμῶν
Ἀν. κακῶν. 585
Ἑκ. οἰκτρὰ τύχα
Ἀν. πόλεος,
Ἑκ. ἃ καπνοῦται.
Ἀν. μόλοις, ὦ πόσις, μοι —
Ἑκ. βοᾷς τὸν παρ’ Ἅιδᾳ
παῖδ’ ἐμόν, ὦ μελέα.
Ἀν. σᾶς δάμαρτος ἄλκαρ. 590
Ἑκ. σύ τ’, ὦ λῦμ’ Ἀχαιῶν,
τέκνων δέσποθ’ ἁμῶν,
πρεσβυγενὲς Πρίαμε,
κοίμισαί μ’ ἐς Ἅιδου.
Ἀν. οἵδε πόθοι μεγάλοι . . . 595
Ἑκ. σχετλία, τάδε πάσχομεν ἄλγη.
Ἀν. οἰχομένας πόλεως . . .
Ἑκ. ἐπὶ δ’ ἄλγεσιν ἄλγεα κεῖται.
Ἀν. δυσφροσύναισι θεῶν, ὅτε σὸς γόνος ἔκφυγεν Ἅιδαν,
ὃς λεχέων στυγερῶν χάριν ὤλεσε
πέργαμα Τροίας· αἱματόεντα δὲ 598b
θεᾷ παρὰ Παλλάδι σώματα νεκρῶν
γυψὶ φέρειν τέταται· ζυγὰ δ’ ἤνυσε 600
δούλια Τροίᾳ. 600b
Ἑκ. ὦ πατρίς, ὦ μελέα . . .
Ἀν. καταλειπομέναν σε δακρύω,
Ἑκ. νῦν τέλος οἰκτρὸν ὁρᾷς.
Ἀν. καὶ ἐμὸν δόμον ἔνθ’ ἐλοχεύθην.
Ἑκ. ὦ τέκν’, ἐρημόπολις μάτηρ ἀπολείπεται ὑμῶν,
οἷος ἰάλεμος, οἷά τε πένθη
δάκρυά τ’ ἐκ δακρύων καταλείβεται 605
ἁμετέροισι δόμοις· ὁ θανὼν δ’ ἐπι‐
λάθεται ἀλγέων [ἀδάκρυτος].
Χο. ὡς ἡδὺ δάκρυα τοῖς κακῶς πεπραγόσι
θρήνων τ’ ὀδυρμοὶ μοῦσά θ’ ἣ λύπας ἔχει.
Ἀν. ὦ μῆτερ ἀνδρός, ὅς ποτ’ Ἀργείων δορὶ 610
πλείστους διώλεσ’, Ἕκτορος, τάδ’ εἰσορᾷς;
Ἑκ. ὁρῶ τὰ τῶν θεῶν, ὡς τὰ μὲν πυργοῦσ’ ἄνω
τὸ μηδὲν ὄντα, τὰ δὲ δοκοῦντ’ ἀπώλεσαν.
Ἀν. ἀγόμεθα λεία σὺν τέκνῳ· τὸ δ’ εὐγενὲς
ἐς δοῦλον ἥκει, μεταβολὰς τοσάσδ’ ἔχον. 615
Ἑκ. τὸ τῆς ἀνάγκης δεινόν· ἄρτι κἀπ’ ἐμοῦ
βέβηκ’ ἀποσπασθεῖσα Κασάνδρα βίᾳ.
Ἀν. φεῦ φεῦ·
ἄλλος τις Αἴας, ὡς ἔοικε, δεύτερος
παιδὸς πέφηνε σῆς. νοσεῖς δὲ χἅτερα.
Ἑκ. ὧν γ’ οὔτε μέτρον οὔτ’ ἀριθμός ἐστί μοι· 620
κακῷ κακὸν γὰρ εἰς ἅμιλλαν ἔρχεται.
Ἀν. τέθνηκέ σοι παῖς πρὸς τάφῳ Πολυξένη
σφαγεῖσ’ Ἀχιλλέως, δῶρον ἀψύχῳ νεκρῷ.
Ἑκ. οἲ ’γὼ τάλαινα. τοῦτ’ ἐκεῖν’ ὅ μοι πάλαι
Ταλθύβιος αἴνιγμ’ οὐ σαφῶς εἶπεν σαφές. 625
Ἀν. εἶδόν νιν αὐτή, κἀποβᾶσα τῶνδ’ ὄχων
ἔκρυψα πέπλοις κἀπεκοψάμην νεκρόν.
Ἑκ. αἰαῖ, τέκνον, σῶν ἀνοσίων προσφαγμάτων·
αἰαῖ μάλ’ αὖθις, ὡς κακῶς διόλλυσαι.
Ἀν. ὄλωλεν ὡς ὄλωλεν· ἀλλ’ ὅμως ἐμοῦ 630
ζώσης γ’ ὄλωλεν εὐτυχεστέρῳ πότμῳ.
Ἑκ. οὐ ταὐτόν, ὦ παῖ, τῷ βλέπειν τὸ κατθανεῖν·
τὸ μὲν γὰρ οὐδέν, τῷ δ’ ἔνεισιν ἐλπίδες.
Ἀν. ὦ μῆτερ, † ὦ τεκοῦσα †, κάλλιστον λόγον
ἄκουσον, ὥς σοι τέρψιν ἐμβαλῶ φρενί. 635
τὸ μὴ γενέσθαι τῷ θανεῖν ἴσον λέγω,
τοῦ ζῆν δὲ λυπρῶς κρεῖσσόν ἐστι κατθανεῖν.
ἀλγεῖ γὰρ οὐδὲν † τῶν κακῶν ᾐσθημένος· †
ὁ δ’ εὐτυχήσας ἐς τὸ δυστυχὲς πεσὼν
ψυχὴν ἀλᾶται τῆς πάροιθ’ εὐπραξίας. 640
κείνη δ’, ὁμοίως ὥσπερ οὐκ ἰδοῦσα φῶς,
τέθνηκε κοὐδὲν οἶδε τῶν αὑτῆς κακῶν.
ἐγὼ δὲ τοξεύσασα τῆς εὐδοξίας
λαχοῦσα πλεῖον τῆς τύχης ἡμάρτανον.
ἃ γὰρ γυναιξὶ σώφρον’ ἔσθ’ ηὑρημένα, 645
ταῦτ’ ἐξεμόχθουν Ἕκτορος κατὰ στέγας.
πρῶτον μέν, ἔνθα — κἂν προσῇ κἂν μὴ προσῇ
ψόγος γυναιξίν — αὐτὸ τοῦτ’ ἐφέλκεται 648
κακῶς ἀκούειν, ἥτις οὐκ ἔνδον μένει,
τούτου παρεῖσα πόθον ἔμιμνον ἐν δόμοις· 650
ἔσω τε μελάθρων κομψὰ θηλειῶν ἔπη
οὐκ εἰσεφρούμην, τὸν δὲ νοῦν διδάσκαλον
οἴκοθεν ἔχουσα χρηστὸν ἐξήρκουν ἐμοί.
γλώσσης τε σιγὴν ὄμμα θ’ ἥσυχον πόσει
παρεῖχον· ᾔδη δ’ ἁμὲ χρῆν νικᾶν πόσιν, 655
κείνῳ τε νίκην ὧν ἐχρῆν παριέναι.
καὶ τῶνδε κληδὼν ἐς στράτευμ’ Ἀχαιϊκὸν
ἐλθοῦσ’ ἀπώλεσέν μ’· ἐπεὶ γὰρ ᾑρέθην,
Ἀχιλλέως με παῖς ἐβουλήθη λαβεῖν
δάμαρτα· δουλεύσω δ’ ἐν αὐθεντῶν δόμοις. 660
κεἰ μὲν παρώσασ’ Ἕκτορος φίλον κάρα
πρὸς τὸν παρόντα πόσιν ἀναπτύξω φρένα,
κακὴ φανοῦμαι τῷ θανόντι· τόνδε δ’ αὖ
στυγοῦσ’ ἐμαυτῆς δεσπόταις μισήσομαι.
καίτοι λέγουσιν ὡς μί’ εὐφρόνη χαλᾷ 665
τὸ δυσμενὲς γυναικὸς εἰς ἀνδρὸς λέχος·
ἀπέπτυσ’ αὐτήν, ἥτις ἄνδρα τὸν πάρος
καινοῖσι λέκτροις ἀποβαλοῦσ’ ἄλλον φιλεῖ.
ἀλλ’ οὐδὲ πῶλος ἥτις ἂν διαζυγῇ
τῆς συντραφείσης, ῥᾳδίως ἕλξει ζυγόν. 670
καίτοι τὸ θηριῶδες ἄφθογγόν τ’ ἔφυ
ξυνέσει τ’ ἄχρηστον τῇ φύσει τε λείπεται.
σὲ δ’, ὦ φίλ’ Ἕκτορ, εἶχον ἄνδρ’ ἀρκοῦντά μοι
ξυνέσει γένει πλούτῳ τε κἀνδρείᾳ μέγαν·
ἀκήρατον δέ μ’ ἐκ πατρὸς λαβὼν δόμων 675
πρῶτος τὸ παρθένειον ἐζεύξω λέχος.
καὶ νῦν ὄλωλας μὲν σύ, ναυσθλοῦμαι δ’ ἐγὼ
πρὸς Ἑλλάδ’ αἰχμάλωτος ἐς δοῦλον ζυγόν.
ἆρ’ οὐκ ἐλάσσω τῶν ἐμῶν ἔχειν κακῶν
Πολυξένης ὄλεθρος, ἣν καταστένεις; 680
ἐμοὶ γὰρ οὐδ’ ὃ πᾶσι λείπεται βροτοῖς
ξύνεστιν ἐλπίς, οὐδὲ κλέπτομαι φρένας
πράξειν τι κεδνόν· ἡδὺ δ’ ἐστὶ καὶ δοκεῖν.
Χο. ἐς ταὐτὸν ἥκεις συμφορᾶς· θρηνοῦσα δὲ
τὸ σὸν διδάσκεις μ’ ἔνθα πημάτων κυρῶ. 685
Ἑκ. αὐτὴ μὲν οὔπω ναὸς εἰσέβην σκάφος,
γραφῇ δ’ ἰδοῦσα καὶ κλύουσ’ ἐπίσταμαι.
ναύταις γὰρ ἢν μὲν μέτριος ᾖ χειμὼν φέρειν,
προθυμίαν ἔχουσι σωθῆναι πόνων,
ὁ μὲν παρ’ οἴαχ’, ὁ δ’ ἐπὶ λαίφεσιν βεβώς, 690
ὁ δ’ ἄντλον εἴργων ναός· ἢν δ’ ὑπερβάλῃ
πολὺς ταραχθεὶς πόντος, ἐνδόντες τύχῃ
παρεῖσαν αὑτοὺς κυμάτων δρομήμασιν.
οὕτω δὲ κἀγὼ πόλλ’ ἔχουσα πήματα
ἄφθογγός εἰμι καὶ παρεῖσ’ ἐῶ στόμα· 695
νικᾷ γὰρ οὑκ θεῶν με δύστηνος κλύδων.
ἀλλ’, ὦ φίλη παῖ, τὰς μὲν Ἕκτορος τύχας
ἔασον· οὐ μὴ δάκρυά νιν σώσῃ τὰ σά·
τίμα δὲ τὸν παρόντα δεσπότην σέθεν,
φίλον διδοῦσα δέλεαρ ἀνδρὶ σῶν τρόπων. 700
κἂν δρᾷς τάδ’, ἐς τὸ κοινὸν εὐφρανεῖς φίλους
καὶ παῖδα τόνδε παιδὸς ἐκθρέψειας ἂν
Τροίᾳ μέγιστον ὠφέλημ’, ἵν’ — εἴ ποτε —
ἐκ σοῦ γενόμενοι παῖδες Ἴλιον πάλιν
κατοικίσειαν, καὶ πόλις γένοιτ’ ἔτι. 705
ἀλλ’ ἐκ λόγου γὰρ ἄλλος ἐκβαίνει λόγος,
τίν’ αὖ δέδορκα τόνδ’ Ἀχαιϊκὸν λάτριν
στείχοντα καινῶν ἄγγελον βουλευμάτων;
Τα. Φρυγῶν ἀρίστου πρίν ποθ’ Ἕκτορος δάμαρ,
μή με στυγήσῃς· οὐχ ἑκὼν γὰρ ἀγγελῶ. 710
Δαναῶν δὲ κοινὰ Πελοπιδῶν τ’ ἀγγέλματα. . . .
Ἀν. τί δ’ ἔστιν; ὥς μοι φροιμίων ἄρχῃ κακῶν.
Τα. ἔδοξε τόνδε παῖδα . . . πῶς εἴπω λόγον;
Ἀν. μῶν οὐ τὸν αὐτὸν δεσπότην ἡμῖν ἔχειν;
Τα. οὐδεὶς Ἀχαιῶν τοῦδε δεσπόσει ποτέ. 715
Ἀν. ἀλλ’ ἐνθάδ’ αὐτοῦ λείψανον Φρυγῶν λιπεῖν;
Τα. οὐκ οἶδ’ ὅπως σοι ῥᾳδίως εἴπω κακά.
Ἀν. ἐπῄνεσ’ αἰδῶ, πλὴν ἐὰν λέγῃς καλά.
Τα. κτενοῦσι σὸν παῖδ’, ὡς πύθῃ κακὸν μέγα.
Ἀν. οἴμοι, γάμων τόδ’ ὡς κλύω μεῖζον κακόν. 720
Τα. νικᾷ δ’ Ὀδυσσεὺς ἐν Πανέλλησιν λέγων . . .
Ἀν. αἰαῖ μάλ’· οὐ γὰρ μέτρια πάσχομεν κακά.
Τα. λέξας ἀρίστου παῖδα μὴ τρέφειν πατρὸς . . .
Ἀν. τοιαῦτα νικήσειε τῶν αὑτοῦ πέρι.
Τα. ῥῖψαι δὲ πύργων δεῖν σφε Τρωικῶν ἄπο. 725
ἀλλ’ ὣς γενέσθω, καὶ σοφωτέρα φανῇ·
μήτ’ ἀντέχου τοῦδ’, εὐγενῶς δ’ ἄλγει κακοῖς,
μήτε σθένουσα μηδὲν ἰσχύειν δόκει.
ἔχεις γὰρ ἀλκὴν οὐδαμῇ. σκοπεῖν δὲ χρή·
πόλις τ’ ὄλωλε καὶ πόσις, κρατῇ δὲ σύ, 730
ἡμεῖς δὲ πρὸς γυναῖκα μάρνασθαι μίαν
οἷοί τε. τούτων οὕνεκ’ οὐ μάχης ἐρᾶν
οὐδ’ αἰσχρὸν οὐδὲν οὐδ’ ἐπίφθονόν σε δρᾶν,
οὐδ’ αὖ σ’ Ἀχαιοῖς βούλομαι ῥίπτειν ἀράς.
εἰ γάρ τι λέξεις ὧν χολώσεται στρατός, 735
οὔτ’ ἂν ταφείη παῖς ὅδ’ οὔτ’ οἴκτου τύχοι.
σιγῶσα δ’ εὖ τε τὰς τύχας κεκτημένη
τὸν τοῦδε νεκρὸν οὐκ ἄθαπτον ἂν λίποις
αὐτή τ’ Ἀχαιῶν πρευμενεστέρων τύχοις.
Ἀν. ὦ φίλτατ’, ὦ περισσὰ τιμηθεὶς τέκνον, 740
θανῇ πρὸς ἐχθρῶν μητέρ’ ἀθλίαν λιπών,
ἡ τοῦ πατρὸς δέ σ’ εὐγένεῑ ἀποκτενεῖ,
ἣ τοῖσιν ἄλλοις γίγνεται σωτηρία,
τὸ δ’ ἐσθλὸν οὐκ ἐς καιρὸν ἦλθε σοὶ πατρός.
ὦ λέκτρα τἀμὰ δυστυχῆ τε καὶ γάμοι, 745
οἷς ἦλθον ἐς μέλαθρον Ἕκτορός ποτε,
οὐ σφάγιον υἱὸν Δαναΐδαις τέξουσ’ ἐμόν,
ἀλλ’ ὡς τύραννον Ἀσιάδος πολυσπόρου.
ὦ παῖ, δακρύεις· αἰσθάνῃ κακῶν σέθεν;
τί μου δέδραξαι χερσὶ κἀντέχῃ πέπλων, 750
νεοσσὸς ὡσεὶ πτέρυγας ἐσπίτνων ἐμάς;
οὐκ εἶσιν Ἕκτωρ κλεινὸν ἁρπάσας δόρυ
γῆς ἐξανελθὼν σοὶ φέρων σωτηρίαν,
οὐ συγγένεια πατρός, οὐκ ἰσχὺς Φρυγῶν·
λυγρὸν δὲ πήδημ’ ἐς τράχηλον ὑψόθεν 755
πεσὼν ἀνοίκτως, πνεῦμ’ ἀπορρήξεις σέθεν.
ὦ νέον ὑπαγκάλισμα μητρὶ φίλτατον,
ὦ χρωτὸς ἡδὺ πνεῦμα· διὰ κενῆς ἄρα
ἐν σπαργάνοις σε μαστὸς ἐξέθρεψ’ ὅδε,
μάτην δ’ ἐμόχθουν καὶ κατεξάνθην πόνοις. 760
νῦν — οὔποτ’ αὖθις — μητέρ’ ἀσπάζου σέθεν,
πρόσπιτνε τὴν τεκοῦσαν, ἀμφὶ δ’ ὠλένας
ἕλισσ’ ἐμοῖς νώτοισι καὶ στόμ’ ἅρμοσον.
ὦ βάρβαρ’ ἐξευρόντες Ἕλληνες κακά,
τί τόνδε παῖδα κτείνετ’ οὐδὲν αἴτιον; 765
ὦ Τυνδάρειον ἔρνος, οὔποτ’ εἶ Διός,
πολλῶν δὲ πατέρων φημί σ’ ἐκπεφυκέναι,
Ἀλάστορος μὲν πρῶτον, εἶτα δὲ Φθόνου,
Φόνου τε Θανάτου θ’ ὅσα τε γῆ τρέφει κακά.
οὐ γάρ ποτ’ αὐχῶ Ζῆνά γ’ ἐκφῦσαί σ’ ἐγώ, 770
πολλοῖσι κῆρα βαρβάροις Ἕλλησί τε.
ὄλοιο· καλλίστων γὰρ ὀμμάτων ἄπο
αἰσχρῶς τὰ κλεινὰ πεδί’ ἀπώλεσας Φρυγῶν.
<ἀλλ’> ἄγετε φέρετε ῥίπτετ’, εἰ ῥίπτειν δοκεῖ·
δαίνυσθε τοῦδε σάρκας. ἔκ τε γὰρ θεῶν 775
διολλύμεσθα, παιδί τ’ οὐ δυναίμεθ’ ἂν
θάνατον ἀρῆξαι. κρύπτετ’ ἄθλιον δέμας
καὶ ῥίπτετ’ ἐς ναῦς· ἐπὶ καλὸν γὰρ ἔρχομαι
ὑμέναιον, ἀπολέσασα τοὐμαυτῆς τέκνον.
Χο. τάλαινα Τροία, μυρίους ἀπώλεσας 780
μιᾶς γυναικὸς καὶ λέχους στυγνοῦ χάριν.
Τα. ἄγε παῖ, φίλιον πρόσπτυγμα μεθεὶς
μητρὸς μογερᾶς, βαῖνε πατρῴων
πύργων ἐπ’ ἄκρας στεφάνας, ὅθι σοι
πνεῦμα μεθεῖναι ψῆφος ἐκράνθη. 785
λαμβάνετ’ αὐτόν. τὰ δὲ τοιάδε χρὴ
κηρυκεύειν, ὅστις ἄνοικτος
καὶ ἀναιδείᾳ τῆς ἡμετέρας
γνώμης μᾶλλον φίλος ἐστίν.
Ἑκ. ὦ τέκνον, ὦ παῖ παιδὸς μογεροῦ, 790
συλώμεθα σὴν ψυχὴν ἀδίκως
μήτηρ κἀγώ. τί πάθω; τί σ’ ἐγώ,
δύσμορε, δράσω; τάδε σοι δίδομεν
πλήγματα κρατὸς στέρνων τε κόπους·
τῶνδε γὰρ ἄρχομεν. οἲ ’γὼ πόλεως, 795
οἴμοι δὲ σέθεν· τί γὰρ οὐκ ἔχομεν;
τίνος ἐνδέομεν μὴ οὐ πανσυδίᾳ
χωρεῖν ὀλέθρου διὰ παντός;
Χο. μελισσοτρόφου Σαλαμῖνος ὦ βασιλεῦ Τελαμών,
νάσου περικύμονος οἰκήσας ἕδραν 800
τᾶς ἐπικεκλιμένας ὄχθοις ἱεροῖς, ἵν’ ἐλαίας
πρῶτον ἔδειξε κλάδον γλαυκᾶς Ἀθάνα,
οὐράνιον στέφανον λιπαραῖσί <τε> κόσμον Ἀθήναις,
ἔβας ἔβας τῷ τοξοφόρῳ συναρι‐
στεύων ἅμ’ Ἀλκμήνας γόνῳ 805
Ἴλιον Ἴλιον ἐκπέρσων πόλιν
ἁμετέραν τὸ πάροιθεν [ὅτ’ ἔβας ἀφ’ Ἑλλάδος]· 807
Χο. ὅθ’ Ἑλλάδος ἄγαγε πρῶτον ἄνθος ἀτυζόμενος
πώλων, Σιμόεντι δ’ ἐπ’ εὐρείτᾳ πλάταν 810
ἔσχασε ποντοπόρον καὶ ναύδετ’ ἀνήψατο πρυμνᾶν
καὶ χερὸς εὐστοχίαν ἐξεῖλε ναῶν,
Λαομέδοντι φόνον· κανόνων δὲ τυκίσματα Φοίβου 814
. . πυρὸς φοίνικι πνοᾷ καθελὼν 815
Τροίας ἐπόρθησε χθόνα.
δὶς δὲ δυοῖν πιτύλοιν τείχη † περὶ † 818
Δαρδανίας [φοινία] κατέλυσεν [αἰχμά.]
Χο. μάταν ἄρ’, ὦ χρυσέαις ἐν οἰνοχόαις ἁβρὰ βαίνων, 820
Λαομεδόντιε παῖ,
Ζηνὸς ἔχεις κυλίκων πλήρωμα, καλλίσταν λατρείαν· 823
ἁ δέ σε γειναμένα πυρὶ δαίεται· 825
ἠιόνες δ’ ἅλιαι
ἴακχον οἰωνὸς οἷ‐ 829
ον τεκέων ὕπερ βοᾷ, 830
ᾇ μὲν εὐνάτορας, ᾇ δὲ παῖδας,
ᾇ δὲ ματέρας γεραιάς.
τὰ δὲ σὰ δροσόεντα λουτρὰ
γυμνασίων τε δρόμοι
βεβᾶσι, σὺ δὲ πρόσωπα νεα‐ 835
ρὰ χάρισι παρὰ Διὸς θρόνοις
καλλιγάλανα τρέφεις· Πριάμοιο δὲ γαῖαν
Ἑλλὰς ὤλεσ’ αἰχμά.
Χο. Ἔρως Ἔρως, ὃς τὰ Δαρδάνεια μέλαθρά ποτ’ ἦλθες 840
οὐρανίδαισι μέλων, 842
ὡς τότε μὲν μεγάλως Τροίαν ἐπύργωσας, θεοῖσι 844
κῆδος ἀναψάμενος. τὸ μὲν οὖν Διὸς 845
οὐκέτ’ ὄνειδος ἐρῶ·
τὸ τᾶς δὲ λευκοπτέρου
φίλιον Ἁμέρας βροτοῖς 849
φέγγος ὀλοὸν εἶδε γαῖαν, 850
εἶδε περγάμων ὄλεθρον,
τεκνοποιὸν ἔχουσα τᾶσδε
γᾶς πόσιν ἐν θαλάμοις, 854
ὃν ἀστέρων τέθριππος ἔλα‐ 855
βε χρύσεος ὄχος ἀναρπάσας,
ἐλπίδα γᾷ πατρίᾳ μεγάλαν· τὰ θεῶν δὲ
φίλτρα φροῦδα Τροίᾳ.
ΜΕΝΈΛΑΟΣ
ὦ καλλιφεγγὲς ἡλίου σέλας τόδε, 860
ἐν ᾧ δάμαρτα τὴν ἐμὴν χειρώσομαι
† Ἑλένην· ὁ γὰρ δὴ πολλὰ μοχθήσας ἐγὼ
Μενέλαός εἰμι καὶ στράτευμ’ Ἀχαιϊκόν. †
ἦλθον δὲ Τροίαν οὐχ ὅσον δοκοῦσί με
γυναικὸς οὕνεκ’, ἀλλ’ ἐπ’ ἄνδρ’ ὃς ἐξ ἐμῶν 865
δόμων δάμαρτα ξεναπάτης ἐλῄσατο.
κεῖνος μὲν οὖν δέδωκε σὺν θεοῖς δίκην
αὐτός τε καὶ γῆ δορὶ πεσοῦσ’ Ἑλληνικῷ.
ἥκω δὲ τὴν τάλαιναν — οὐ γὰρ ἡδέως
ὄνομα δάμαρτος ἥ ποτ’ ἦν ἐμὴ λέγω — 870
ἄξων· δόμοις γὰρ τοῖσδ’ ἐν αἰχμαλωτικοῖς
κατηρίθμηται Τρῳάδων ἄλλων μέτα.
οἵπερ γὰρ αὐτὴν ἐξεμόχθησαν δορί,
κτανεῖν ἐμοί νιν ἔδοσαν, εἴτε μὴ κτανὼν
θέλοιμ’ ἄγεσθαι πάλιν ἐς Ἀργείαν χθόνα. 875
ἐμοὶ δ’ ἔδοξε τὸν μὲν ἐν Τροίᾳ μόρον
Ἑλένης ἐᾶσαι, ναυπόρῳ δ’ ἄγειν πλάτῃ
Ἑλληνίδ’ ἐς γῆν κᾆτ’ ἐκεῖ δοῦναι κτανεῖν,
ποινὰς ὅσοις τεθνᾶσ’ ἐν Ἰλίῳ φίλοι.
ἀλλ’ εἶα χωρεῖτ’ ἐς δόμους, ὀπάονες, 880
κομίζετ’ αὐτὴν τῆς μιαιφονωτάτης
κόμης ἐπισπάσαντες· οὔριοι δ’ ὅταν
πνοαὶ μόλωσι, πέμψομέν νιν Ἑλλάδα.
Ἑκ. ὦ γῆς ὄχημα κἀπὶ γῆς ἔχων ἕδραν,
ὅστις ποτ’ εἶ σύ, δυστόπαστος εἰδέναι, 885
Ζεύς, εἴτ’ ἀνάγκη φύσεος εἴτε νοῦς βροτῶν,
προσηυξάμην σε· πάντα γὰρ δῑ ἀψόφου
βαίνων κελεύθου κατὰ δίκην τὰ θνήτ’ ἄγεις.
Με. τί δ’ ἔστιν; εὐχὰς ὡς ἐκαίνισας θεῶν.
Ἑκ. αἰνῶ σε, Μενέλᾱ, εἰ κτενεῖς δάμαρτα σήν. 890
ὁρᾶν δὲ τήνδε φεῦγε, μή σ’ ἕλῃ πόθῳ.
αἱρεῖ γὰρ ἀνδρῶν ὄμματ’, ἐξαιρεῖ πόλεις,
πίμπρησιν οἴκους· ὧδ’ ἔχει κηλήματα.
ἐγώ νιν οἶδα, καὶ σύ, χοἱ πεπονθότες.
ἙΛΈΝΗ
Μενέλαε, φροίμιον μὲν ἄξιον φόβου 895
τόδ’ ἐστίν· ἐν γὰρ χερσὶ προσπόλων σέθεν
βίᾳ πρὸ τῶνδε δωμάτων ἐκπέμπομαι.
ἀτὰρ σχεδὸν μὲν οἶδά σοι μισουμένη,
ὅμως δ’ ἐρέσθαι βούλομαι· γνῶμαι τίνες
Ἕλλησι καὶ σοὶ τῆς ἐμῆς ψυχῆς πέρι; 900
Με. οὐκ εἰς ἀκριβὲς ἦλθες, ἀλλ’ ἅπας στρατὸς
κτανεῖν ἐμοί σ’ ἔδωκεν, ὅνπερ ἠδίκεις.
Ἑλ. ἔξεστιν οὖν πρὸς ταῦτ’ ἀμείψασθαι λόγῳ,
ὡς οὐ δικαίως, ἢν θάνω, θανούμεθα;
Με. οὐκ ἐς λόγους ἐλήλυθ’, ἀλλά σε κτενῶν. 905
Ἑκ. ἄκουσον αὐτῆς, μὴ θάνῃ τοῦδ’ ἐνδεής,
Μενέλαε, καὶ δὸς τοὺς ἐναντίους λόγους
ἡμῖν κατ’ αὐτῆς· τῶν γὰρ ἐν Τροίᾳ κακῶν
οὐδὲν κάτοισθα. συντεθεὶς δ’ ὁ πᾶς λόγος
κτενεῖ νιν οὕτως ὥστε μηδαμοῦ φυγεῖν. 910
Με. σχολῆς τὸ δῶρον· εἰ δὲ βούλεται λέγειν,
ἔξεστι. τῶν σῶν δ’ οὕνεχ’ — ὡς μάθῃ — λόγων
δώσω τόδ’ αὐτῇ· τῆσδε δ’ οὐ δώσω χάριν.
Ἑλ. ἴσως με, κἂν εὖ κἂν κακῶς δόξω λέγειν,
οὐκ ἀνταμείψῃ πολεμίαν ἡγούμενος. 915
ἐγὼ δ’, ἅ σ’ οἶμαι διὰ λόγων ἰόντ’ ἐμοῦ
κατηγορήσειν, ἀντιθεῖσ’ ἀμείψομαι
τοῖς σοῖσι τἀμὰ καὶ τὰ σ’ αἰτιάματα.
πρῶτον μὲν ἀρχὰς ἔτεκεν ἥδε τῶν κακῶν,
Πάριν τεκοῦσα· δεύτερον δ’ ἀπώλεσε 920
Τροίαν τε κἄμ’ ὁ πρέσβυς οὐ κτανὼν βρέφος,
δαλοῦ πικρὸν μίμημ’, Ἀλέξανδρόν ποτε.
ἐνθένδε τἀπίλοιπ’ ἄκουσον ὡς ἔχει.
ἔκρινε τρισσὸν ζεῦγος ὅδε τριῶν θεῶν·
καὶ Παλλάδος μὲν ἦν Ἀλεξάνδρῳ δόσις 925
Φρυξὶ στρατηγοῦνθ’ Ἑλλάδ’ ἐξανιστάναι,
Ἥρα δ’ ὑπέσχετ’ Ἀσιάδ’ Εὐρώπης θ’ ὅρους
τυραννίδ’ ἕξειν, εἴ σφε κρίνειεν Πάρις·
Κύπρις δὲ τοὐμὸν εἶδος ἐκπαγλουμένη
δώσειν ὑπέσχετ’, εἰ θεὰς ὑπερδράμοι 930
κάλλει. τὸν ἔνθεν δ’ ὡς ἔχει σκέψαι λόγον·
νικᾷ Κύπρις θεάς, καὶ τοσόνδ’ οὑμοὶ γάμοι
ὤνησαν Ἑλλάδ’· οὐ κρατεῖσθ’ ἐκ βαρβάρων,
οὔτ’ ἐς δόρυ σταθέντες, οὐ τυραννίδι.
ἃ δ’ εὐτύχησεν Ἑλλάς, ὠλόμην ἐγὼ 935
εὐμορφίᾳ πραθεῖσα, κὠνειδίζομαι
ἐξ ὧν ἐχρῆν με στέφανον ἐπὶ κάρᾳ λαβεῖν.
οὔπω με φήσεις αὐτὰ τἀν ποσὶν λέγειν,
ὅπως ἀφώρμησ’ ἐκ δόμων τῶν σῶν λάθρα.
ἦλθ’ οὐχὶ μικρὰν θεὸν ἔχων αὑτοῦ μέτα 940
ὁ τῆσδ’ ἀλάστωρ, εἴτ’ Ἀλέξανδρον θέλεις
ὀνόματι προσφωνεῖν νιν εἴτε καὶ Πάριν·
ὅν, ὦ κάκιστε, σοῖσιν ἐν δόμοις λιπὼν
Σπάρτης ἀπῆρας νηὶ Κρησίαν χθόνα.
εἶἑν. 945
οὐ σέ, ἀλλ’ ἐμαυτὴν τοὐπὶ τῷδ’ ἐρήσομαι·
τί δὴ φρονοῦσά γ’ ἐκ δόμων ἅμ’ ἑσπόμην
ξένῳ, προδοῦσα πατρίδα καὶ δόμους ἐμούς;
τὴν θεὸν κόλαζε καὶ Διὸς κρείσσων γενοῦ,
ὃς τῶν μὲν ἄλλων δαιμόνων ἔχει κράτος,
κείνης δὲ δοῦλός ἐστι· συγγνώμη δ’ ἐμοί. 950
ἔνθεν δ’ ἔχοις ἂν εἰς ἔμ’ εὐπρεπῆ λόγον·
ἐπεὶ θανὼν γῆς ἦλθ’ Ἀλέξανδρος μυχούς,
χρῆν μ’, ἡνίκ’ οὐκ ἦν θεοπόνητά μου λέχη,
λιποῦσαν οἴκους ναῦς ἐπ’ Ἀργείων μολεῖν.
ἔσπευδον αὐτὸ τοῦτο· μάρτυρες δέ μοι 955
πύργων πυλωροὶ κἀπὸ τειχέων σκοποί,
οἳ πολλάκις μ’ ἐφηῦρον ἐξ ἐπάλξεων
πλεκταῖσιν ἐς γῆν σῶμα κλέπτουσαν τόδε.
[βίᾳ δ’ ὁ καινός μ’ οὗτος ἁρπάσας πόσις
Δηίφοβος ἄλοχον εἶχεν ἀκόντων Φρυγῶν.] 960
πῶς οὖν ἔτ’ ἂν θνῄσκοιμ’ ἂν ἐνδίκως, πόσι,
. . . . . . .
πρὸς σοῦ δικαίως, ἣν ὁ μὲν βίᾳ γαμεῖ,
τὰ δ’ οἴκοθεν κεῖν’ ἀντὶ νικητηρίων
πικρῶς ἐδούλευσ’; εἰ δὲ τῶν θεῶν κρατεῖν
βούλῃ, τὸ χρῄζειν ἀμαθές ἐστί σου τόδε. 965
Χο. βασίλεῑ, ἄμυνον σοῖς τέκνοισι καὶ πάτρᾳ
πειθὼ διαφθείρουσα τῆσδ’, ἐπεὶ λέγει
καλῶς κακοῦργος οὖσα· δεινὸν οὖν τόδε.
Ἑκ. ταῖς θεαῖσι πρῶτα σύμμαχος γενήσομαι
καὶ τήνδε δείξω μὴ λέγουσαν ἔνδικα. 970
ἐγὼ γὰρ Ἥραν παρθένον τε Παλλάδα
οὐκ ἐς τοσοῦτον ἀμαθίας ἐλθεῖν δοκῶ,
ὥσθ’ ἣ μὲν Ἄργος βαρβάροις ἀπημπόλα,
Παλλὰς δ’ Ἀθήνας Φρυξὶ δουλεύειν ποτέ,
εἰ παιδιαῖσι καὶ χλιδῇ μορφῆς πέρι 975
ἦλθον πρὸς Ἴδην. τοῦ γὰρ οὕνεκ’ ἂν θεὰ
Ἥρα τοσοῦτον ἔσχ’ ἔρωτα καλλονῆς;
πότερον ἀμείνον’ ὡς λάβῃ Διὸς πόσιν;
ἢ γάμον Ἀθηνᾶ θεῶν τίνος θηρωμένη —
ἣ παρθενείαν πατρὸς ἐξῃτήσατο, 980
φεύγουσα λέκτρα; μὴ ἀμαθεῖς ποίει θεὰς
τὸ σὸν κακὸν κοσμοῦσα, μὴ οὐ πείσῃς σοφούς. 982
Κύπριν δ’ ἔλεξας — ταῦτα γὰρ γέλως πολύς —
ἐλθεῖν ἐμῷ ξὺν παιδὶ Μενέλεω δόμους.
οὐκ ἂν μένουσ’ ἂν ἥσυχός σ’ ἐν οὐρανῷ 985
αὐταῖς Ἀμύκλαις ἤγαγεν πρὸς Ἴλιον;
ἦν οὑμὸς υἱὸς κάλλος ἐκπρεπέστατος,
ὁ σὸς δ’ ἰδών νιν νοῦς ἐποιήθη Κύπρις·
τὰ μῶρα γὰρ πάντ’ ἐστὶν Ἀφροδίτη βροτοῖς,
καὶ τοὔνομ’ ὀρθῶς ἀφροσύνης ἄρχει θεᾶς. 990
ὃν εἰσιδοῦσα βαρβάροις ἐσθήμασι
χρυσῷ τε λαμπρὸν ἐξεμαργώθης φρένας.
ἐν μὲν γὰρ Ἄργει μίκρ’ ἔχουσ’ ἀνεστρέφου,
Σπάρτης δ’ ἀπαλλαχθεῖσα τὴν Φρυγῶν πόλιν
χρυσῷ ῥέουσαν ἤλπισας κατακλύσειν 995
δαπάναισιν· οὐδ’ ἦν ἱκανά σοι τὰ Μενέλεω
μέλαθρα ταῖς σαῖς ἐγκαθυβρίζειν τρυφαῖς.
εἶἑν· βίᾳ γὰρ παῖδα φῄς <σ’> ἄγειν ἐμόν·
τίς Σπαρτιατῶν ᾔσθετ’; ἢ ποίαν βοὴν
ἀνωλόλυξας — Κάστορος νεανίου 1000
τοῦ συζύγου τ’ ἔτ’ ὄντος, οὐ κατ’ ἄστρα πω;
ἐπεὶ δὲ Τροίαν ἦλθες Ἀργεῖοί τέ σου
κατ’ ἴχνος, ἦν δὲ δοριπετὴς ἀγωνία,
εἰ μὲν τὰ τοῦδε κρείσσον’ ἀγγέλλοιτό σοι,
Μενέλαον ᾔνεις, παῖς ὅπως λυποῖτ’ ἐμὸς 1005
ἔχων ἔρωτος ἀνταγωνιστὴν μέγαν·
εἰ δ’ εὐτυχοῖεν Τρῶες, οὐδὲν ἦν ὅδε.
ἐς τὴν τύχην δ’ ὁρῶσα τοῦτ’ ἤσκεις, ὅπως
ἕποῑ ἅμ’ αὐτῇ, τῇ ἀρετῇ δ’ οὐκ ἤθελες.
κἄπειτα πλεκταῖς σῶμα σὸν κλέπτειν λέγεις 1010
πύργων καθιεῖσ’, ὡς μένουσ’ ἀκουσίως;
ποῦ δῆτ’ ἐλήφθης ἢ βρόχους ἀρτωμένη
ἢ φάσγανον θήγουσ’, ἃ γενναία γυνὴ
δράσειεν ἂν ποθοῦσα τὸν πάρος πόσιν;
καίτοι σ’ ἐνουθέτουν γε πολλὰ πολλάκις· 1015
Ὦ θύγατερ, ἔξελθ’· οἱ δ’ ἐμοὶ παῖδες γάμους
ἄλλους γαμοῦσι, σὲ δ’ ἐπὶ ναῦς Ἀχαιϊκὰς
πέμψω συνεκκλέψασα· καὶ παῦσον μάχης
Ἕλληνας ἡμᾶς τε. ἀλλὰ σοὶ τόδ’ ἦν πικρόν.
ἐν τοῖς Ἀλεξάνδρου γὰρ ὕβριζες δόμοις 1020
καὶ προσκυνεῖσθαι βαρβάρων ὕπ’ ἤθελες·
μεγάλα γὰρ ἦν σοι. — κἀπὶ τοῖσδε σὸν δέμας
ἐξῆλθες ἀσκήσασα κἄβλεψας πόσει
τὸν αὐτὸν αἰθέρ’, ὦ κατάπτυστον κάρα·
ἣν χρῆν ταπεινὴν ἐν πέπλων ἐρειπίοις, 1025
φρίκῃ τρέμουσαν, κρᾶτ’ ἀπεσκυθισμένην
ἐλθεῖν, τὸ σῶφρον τῆς ἀναιδείας πλέον
ἔχουσαν ἐπὶ τοῖς πρόσθεν ἡμαρτημένοις.
Μενέλᾱ, ἵν’ εἰδῇς οἷ τελευτήσω λόγον,
στεφάνωσον Ἑλλάδ’ ἀξίως τήνδε κτανὼν 1030
σαυτοῦ, νόμον δὲ τόνδε ταῖς ἄλλαισι θὲς
γυναιξί, θνῄσκειν ἥτις ἂν προδῷ πόσιν.
Χο. Μενέλαε, προγόνων τ’ ἀξίως δόμων τε σῶν
τεῖσαι δάμαρτα κἀφελοῦ, πρὸς Ἑλλάδος,
ψόγον τὸ θῆλύ τ’, εὐγενὴς ἐχθροῖς φανείς. 1035
Με. ἐμοὶ σὺ συμπέπτωκας ἐς ταὐτὸν λόγου,
ἑκουσίως τήνδ’ ἐκ δόμων ἐλθεῖν ἐμῶν
ξένας ἐς εὐνάς· χἡ Κύπρις κόμπου χάριν
λόγοις ἐνεῖται. — βαῖνε λευστήρων πέλας
πόνους τ’ Ἀχαιῶν ἀπόδος ἐν μικρῷ μακροὺς 1040
θανοῦσ’, ἵν’ εἰδῇς μὴ καταισχύνειν ἐμέ.
Ἑλ. μή, πρός σε γονάτων, τὴν νόσον τὴν τῶν θεῶν
προσθεὶς ἐμοὶ κτάνῃς με, συγγίγνωσκε δέ.
Ἑκ. μηδ’ οὓς ἀπέκτειν’ ἥδε συμμάχους προδῷς·
ἐγὼ πρὸ κείνων καὶ τέκνων σε λίσσομαι. 1045
Με. παῦσαι, γεραιά· τῆσδε δ’ οὐκ ἐφρόντισα.
λέγω δὲ προσπόλοισι πρὸς πρύμνας νεῶν
τήνδ’ ἐκκομίζειν, ἔνθα ναυστολήσεται.
Ἑκ. μή νυν νεὼς σοὶ ταὐτὸν ἐσβήτω σκάφος.
Με. τί δ’ ἔστι; μεῖζον βρῖθος ἢ πάροιθ’ ἔχει; 1050
Ἑκ. οὐκ ἔστ’ ἐραστὴς ὅστις οὐκ ἀεὶ φιλεῖ.
Με. ὅπως ἂν ἐκβῇ τῶν ἐρωμένων ὁ νοῦς.
ἔσται δ’ ἃ βούλῃ· ναῦν γὰρ οὐκ ἐσβήσεται
ἐς ἥνπερ ἡμεῖς· καὶ γὰρ οὐ κακῶς λέγεις·
ἐλθοῦσα δ’ Ἄργος ὥσπερ ἀξία κακῶς 1055
κακὴ θανεῖται καὶ γυναιξὶ σωφρονεῖν
πάσαισι θήσει. ῥᾴδιον μὲν οὐ τόδε·
ὅμως δ’ ὁ τῆσδ’ ὄλεθρος ἐς φόβον βαλεῖ
τὸ μῶρον αὐτῶν, κἂν ἔτ’ ὦσ’ ἐχθίονες.
Χο. οὕτω δὴ τὸν ἐν Ἰλίῳ 1060
ναὸν καὶ θυόεντα βω‐
μὸν προύδωκας Ἀχαιοῖς,
ὦ Ζεῦ, καὶ πελάνων φλόγα
σμύρνης αἰθερίας τε κα‐
πνὸν καὶ Πέργαμον ἱερὰν 1065
Ἰδαῖά τ’ Ἰδαῖα κισσοφόρα νάπη
χιόνι κατάρυτα ποταμίᾳ
τέρμονα πρωτόβολόν θ’ ἁλίῳ, 1069
τὰν καταλαμπομέναν ζαθέαν θεράπναν. 1070
Χο. φροῦδαί σοι θυσίαι χορῶν τ’
εὔφημοι κέλαδοι κατ’ ὄρ‐
φναν τε παννυχίδες θεῶν,
χρυσέων τε ξοάνων τύποι
Φρυγῶν τε ζάθεοι σελᾶ‐ 1075
ναι συνδώδεκα πλήθει.
μέλει μέλει μοι τάδ’ εἰ φρονεῖς, ἄναξ,
οὐράνιον ἕδρανον ἐπιβεβὼς
αἰθέρα τε πτόλεως ὀλομένας,
ἃν πυρὸς αἰθομένα κατέλυσεν ὁρμά. 1080
Χο. ὦ φίλος ὦ πόσι μοι,
σὺ μὲν φθίμενος ἀλαίνεις
ἄθαπτος ἄνυδρος, ἐμὲ δὲ πόντιον σκάφος 1085
ἀίσσον πτεροῖσι πορεύσει
ἱππόβοτον Ἄργος, ἵνα τείχεα
λάινα Κυκλώπῑ οὐράνια νέμονται.
τέκνων δὲ πλῆθος ἐν πύλαις
δάκρυσι κατᾴορα στένει· 1090
βοᾷ βοᾷ·
Μᾶτερ, ὤμοι, μόναν δή μ’ Ἀχαιοὶ κομί‐
ζουσι σέθεν ἀπ’ ὀμμάτων
κυανέαν ἐπὶ ναῦν
εἰναλίαισι πλάταις 1095
ἢ Σαλαμῖν’ ἱερὰν
ἢ δίπορον κορυφὰν
Ἴσθμιον, ἔνθα πύλας
Πέλοπος ἔχουσιν ἕδραι.
Χο. εἴθ’ ἀκάτου Μενέλα 1100
μέσον πέλαγος ἰούσας,
δίπαλτον ἱερὸν ἀνὰ μέσον πλατᾶν πέσοι
Αἰγαίου κεραυνοφαὲς πῦρ,
Ἰλιόθεν ὅτε με πολύδακρυν 1105
Ἑλλάδι λάτρευμα γᾶθεν ἐξορίζει,
χρύσεα δ’ ἔνοπτρα, παρθένων
χάριτας, ἔχουσα τυγχάνει
Διὸς κόρα·
μηδὲ γαῖάν ποτ’ ἔλθοι Λάκαιναν πατρῷ‐ 1110
όν τε θάλαμον ἑστίας,
μηδὲ πόλιν Πιτάνας
χαλκόπυλόν τε θεάν,
δύσγαμον αἶσχος ἑλὼν
Ἑλλάδι τᾷ μεγάλᾳ 1115
καὶ Σιμοεντιάσιν
μέλεα πάθεα ῥοῇσιν.
Χο. ἰὼ ἰώ,
καίν’ ἐκ καινῶν μεταβάλλουσαι
χθονὶ συντυχίαι. λεύσσετε Τρώων
τόνδ’ Ἀστυάνακτ’ ἄλοχοι μέλεαι 1120
νεκρόν, ὃν πύργων δίσκημα πικρὸν
Δαναοὶ κτείναντες ἔχουσιν.
Τα. Ἑκάβη, νεὼς μὲν πίτυλος εἷς λελειμμένος
λάφυρα τἀπίλοιπ’ Ἀχιλλείου τόκου
μέλλει πρὸς ἀκτὰς ναυστολεῖν Φθιώτιδας· 1125
αὐτὸς δ’ ἀνῆκται Νεοπτόλεμος, καινάς τινας
Πηλέως ἀκούσας συμφοράς, ὥς νιν χθονὸς
Ἄκαστος ἐκβέβληκεν, ὁ Πελίου γόνος.
οὗ θᾶσσον οὕνεκ’, ἢ χάριν μονῆς ἔχων,
φροῦδος, μετ’ αὐτοῦ δ’ Ἀνδρομάχη, πολλῶν ἐμοὶ 1130
δακρύων ἀγωγός, ἡνίκ’ ἐξώρμα χθονός,
πάτραν τ’ ἀναστένουσα καὶ τὸν Ἕκτορος
τύμβον προσεννέπουσα. καί σφ’ ᾐτήσατο
θάψαι νεκρὸν τόνδ’, ὃς πεσὼν ἐκ τειχέων
ψυχὴν ἀφῆκεν Ἕκτορος τοῦ σοῦ γόνος· 1135
φόβον τ’ Ἀχαιῶν, χαλκόνωτον ἀσπίδα
τήνδ’, ἣν πατὴρ τοῦδ’ ἀμφὶ πλεύρ’ ἐβάλλετο,
μή νυν πορεῦσαι Πηλέως ἐφ’ ἑστίαν,
μηδ’ ἐς τὸν αὐτὸν θάλαμον, οὗ νυμφεύσεται
μήτηρ νεκροῦ τοῦδ’ Ἀνδρομάχη, λύπας ὁρᾶν, 1140
ἀλλ’ ἀντὶ κέδρου περιβόλων τε λαΐνων
ἐν τῇδε θάψαι παῖδα· σὰς δ’ ἐς ὠλένας
δοῦναι, πέπλοισιν ὡς περιστείλῃς νεκρὸν
στεφάνοις θ’, ὅση σοι δύναμις, ὡς ἔχει τὰ σά·
ἐπεὶ βέβηκε, καὶ τὸ δεσπότου τάχος 1145
ἀφείλετ’ αὐτὴν παῖδα μὴ δοῦναι τάφῳ.
ἡμεῖς μὲν οὖν, ὅταν σὺ κοσμήσῃς νέκυν,
γῆν τῷδ’ ἐπαμπισχόντες ἀροῦμεν δόρυ·
σὺ δ’ ὡς τάχιστα πρᾶσσε τἀπεσταλμένα.
ἑνὸς μὲν οὖν μόχθου σ’ ἀπαλλάξας ἔχω· 1150
Σκαμανδρίους γὰρ τάσδε διαπερῶν ῥοὰς
ἔλουσα νεκρὸν κἀπένιψα τραύματα.
ἀλλ’ εἶμ’ ὀρυκτὸν τῷδ’ ἀναρρήξων τάφον,
ὡς σύντομ’ ἡμῖν τἀπ’ ἐμοῦ τε κἀπὸ σοῦ
ἐς ἓν ξυνελθόντ’ οἴκαδ’ ὁρμήσῃ πλάτην. 1155
Ἑκ. θέσθ’ ἀμφίτορνον ἀσπίδ’ Ἕκτορος πέδῳ,
λυπρὸν θέαμα κοὐ φίλον λεύσσειν ἐμοί.
ὦ μείζον’ ὄγκον δορὸς ἔχοντες ἢ φρενῶν,
τί τόνδ’, Ἀχαιοί, παῖδα δείσαντες φόνον
καινὸν διειργάσασθε; μὴ Τροίαν ποτὲ 1160
πεσοῦσαν ὀρθώσειεν; οὐδὲν ἦτ’ ἄρα,
ὅθ’ Ἕκτορος μὲν εὐτυχοῦντος ἐς δόρυ
διωλλύμεσθα μυρίας τ’ ἄλλης χερός,
πόλεως δ’ ἁλούσης καὶ Φρυγῶν ἐφθαρμένων
βρέφος τοσόνδ’ ἐδείσατ’· οὐκ αἰνῶ φόβον, 1165
ὅστις φοβεῖται μὴ διεξελθὼν λόγῳ.
ὦ φίλταθ’, ὥς σοι θάνατος ἦλθε δυστυχής.
εἰ μὲν γὰρ ἔθανες πρὸ πόλεως, ἥβης τυχὼν
γάμων τε καὶ τῆς ἰσοθέου τυραννίδος,
μακάριος ἦσθ’ ἄν, εἴ τι τῶνδε μακάριον· 1170
νῦν δ’ αὔτ’ ἰδὼν μὲν γνούς τε σῇ ψυχῇ, τέκνον,
οὐκ οἶσθ’, ἐχρήσω δ’ οὐδὲν ἐν δόμοις ἔχων.
δύστηνε, κρατὸς ὥς σ’ ἔκειρεν ἀθλίως
τείχη πατρῷα, Λοξίου πυργώματα,
ὃν πόλλ’ ἐκήπευσ’ ἡ τεκοῦσα βόστρυχον 1175
φιλήμασίν τ’ ἔδωκεν, ἔνθεν ἐκγελᾷ
ὀστέων ῥαγέντων φόνος, ἵν’ αἰσχρὰ μὴ λέγω.
ὦ χεῖρες, ὡς εἰκοὺς μὲν ἡδείας πατρὸς
κέκτησθ’, ἐν ἄρθροις δ’ ἔκλυτοι πρόκεισθέ μοι.
ὦ πολλὰ κόμπους ἐκβαλὸν φίλον στόμα, 1180
ὄλωλας, ἐψεύσω μ’, ὅτ’ ἐσπίπτων πέπλους,
Ὦ μῆτερ, ηὔδας, ἦ πολύν σοι βοστρύχων
πλόκαμον κεροῦμαι, πρὸς τάφον θ’ ὁμηλίκων
κώμους ἀπάξω, φίλα διδοὺς προσφθέγματα.
σὺ δ’ οὐκ ἔμ’, ἀλλ’ ἐγὼ σὲ τὸν νεώτερον, 1185
γραῦς ἄπολις ἄτεκνος, ἄθλιον θάπτω νεκρόν.
οἴμοι, τὰ πόλλ’ ἀσπάσμαθ’ αἵ τ’ ἐμαὶ τροφαὶ
ὕπνοι τ’ ἐκεῖνοι φροῦδά μοι. τί καί ποτε
γράψειεν ἄν σε μουσοποιὸς ἐν τάφῳ;
Τὸν παῖδα τόνδ’ ἔκτειναν Ἀργεῖοί ποτε 1190
δείσαντες; — αἰσχρὸν τοὐπίγραμμά γ’ Ἑλλάδι.
ἀλλ’ οὖν πατρῴων οὐ λαχὼν ἕξεις ὅμως
ἐν ᾗ ταφήσῃ χαλκόνωτον ἰτέαν.
ὦ καλλίπηχυν Ἕκτορος βραχίονα
σῴζουσ’, ἄριστον φύλακ’ ἀπώλεσας σέθεν. 1195
ὡς ἡδὺς ἐν πόρπακι σῷ κεῖται τύπος
ἴτυός τ’ ἐν εὐτόρνοισι περιδρόμοις ἱδρώς,
ὃν ἐκ μετώπου πολλάκις πόνους ἔχων
ἔσταζεν Ἕκτωρ προστιθεὶς γενειάδι.
φέρετε, κομίζετ’ ἀθλίῳ κόσμον νεκρῷ 1200
ἐκ τῶν παρόντων· οὐ γὰρ ἐς κάλλος τύχας
δαίμων δίδωσιν· ὧν δ’ ἔχω, λήψῃ τάδε.
θνητῶν δὲ μῶρος ὅστις εὖ πράσσειν δοκῶν
βέβαια χαίρει· τοῖς τρόποις γὰρ αἱ τύχαι,
ἔμπληκτος ὡς ἄνθρωπος, ἄλλοτ’ ἄλλοσε 1205
πηδῶσι, κοὐδεὶς αὐτὸς εὐτυχεῖ ποτε.
Χο. καὶ μὴν πρόχειρον αἵδε σοι σκυλευμάτων
Φρυγίων φέρουσι κόσμον ἐξάπτειν νεκρῷ.
Ἑκ. ὦ τέκνον, οὐχ ἵπποισι νικήσαντά σε
οὐδ’ ἥλικας τόξοισιν, οὓς Φρύγες νόμους 1210
τιμῶσιν, οὐκ ἐς πλησμονὰς θηρωμένη,
μήτηρ πατρός σοι προστίθησ’ ἀγάλματα
τῶν σῶν ποτ’ ὄντων· νῦν δέ σ’ ἡ θεοστυγὴς
ἀφείλεθ’ Ἑλένη, πρὸς δὲ καὶ ψυχὴν σέθεν
ἔκτεινε καὶ πάντ’ οἶκον ἐξαπώλεσεν. 1215
Χο. ἒ ἔ, φρενῶν
ἔθιγες ἔθιγες· ὦ μέγας ἐμοί ποτ’ ἂν
ἀνάκτωρ πόλεως. 1217b
Ἑκ. ἃ δ’ ἐν γάμοισι χρῆν σε προσθέσθαι χροῒ
Ἀσιατίδων γήμαντα τὴν ὑπερτάτην,
Φρύγια πέπλων ἀγάλματ’ ἐξάπτω χροός. 1220
σύ τ’, ὦ ποτ’ οὖσα καλλίνικε, μυρίων
μῆτερ τροπαίων, Ἕκτορος φίλον σάκος,
στεφανοῦ· θανῇ γὰρ οὐ θανοῦσα σὺν νεκρῷ·
ἐπεὶ σὲ πολλῷ μᾶλλον ἢ τὰ τοῦ σοφοῦ
κακοῦ τ’ Ὀδυσσέως ἄξιον τιμᾶν ὅπλα. 1225
Χο. αἰαῖ αἰαῖ· πικρὸν ὄδυρμα . . .
γαῖά σ’ ὦ τέκνον δέξεται. 1228
στέναζε, μᾶτερ,
Ἑκ. αἰαῖ.
Χο. νεκρῶν ἴακχον. 1230
Ἑκ. οἴμοι [μοι].
Χο. οἴμοι δῆτα σῶν ἀλάστων κακῶν.
Ἑκ. τελαμῶσιν ἕλκη τὰ μὲν ἐγώ σ’ ἰάσομαι,
τλήμων ἰατρός, ὄνομ’ ἔχουσα, τἄργα δ’ οὔ·
τὰ δ’ ἐν νεκροῖσι φροντιεῖ πατὴρ σέθεν.
Χο. ἄρασσ’ ἄρασσε κρᾶτα 1235
πιτύλους διδοῦσα χειρός,
ἰώ μοί μοι.
Ἑκ. ὦ φίλταται γυναῖκες . . .
Χο. Ἑκάβη, σὰς ἔνεπε· τίνα θροεῖς αὐδάν;
Ἑκ. οὐκ ἦν ἄρ’ ἐν θεοῖσι πλὴν οὑμοὶ πόνοι 1240
Τροία τε πόλεων ἔκκριτον μισουμένη,
μάτην δ’ ἐβουθυτοῦμεν. εἰ δὲ μὴ θεὸς
ἔστρεψε τἄνω περιβαλὼν κάτω χθονός,
ἀφανεῖς ἂν ὄντες οὐκ ἂν ὑμνήθημεν ἂν
μούσαις ἀοιδὰς δόντες ὑστέρων βροτῶν. 1245
χωρεῖτε, θάπτετ’ ἀθλίῳ τύμβῳ νεκρόν·
ἔχει γὰρ οἷα δεῖ γε νερτέρων στέφη.
δοκῶ δὲ τοῖς θανοῦσι διαφέρειν βραχύ,
εἰ πλουσίων τις τεύξεται κτερισμάτων·
κενὸν δὲ γαύρωμ’ ἐστὶ τῶν ζώντων τόδε. 1250
Χο. ἰὼ ἰώ·
μελέα μήτηρ, ἣ τὰς μεγάλας
ἐλπίδας ἐν σοὶ κατέκναψε βίου.
μέγα δ’ ὀλβισθεὶς ὡς ἐκ πατέρων
ἀγαθῶν ἐγένου,
δεινῷ θανάτῳ διόλωλας. 1255
ἔα ἔα·
τίνας Ἰλιάσιν ταῖσδ’ ἐν κορυφαῖς 1256b
λεύσσω φλογέας δαλοῖσι χέρας
διερέσσοντας; μέλλει Τροίᾳ
καινόν τι κακὸν προσέσεσθαι.
Τα. αὐδῶ λοχαγοῖς, οἳ τέταχθ’ ἐμπιμπράναι 1260
Πριάμου τόδ’ ἄστυ, μηκέτ’ ἀργοῦσαν φλόγα
ἐν χειρὶ σῴζειν, ἀλλὰ πῦρ ἐνιέναι,
ὡς ἂν κατασκάψαντες Ἰλίου πόλιν
στελλώμεθ’ οἴκαδ’ ἄσμενοι Τροίας ἄπο.
ὑμεῖς δ’, ἵν’ αὑτὸς λόγος ἔχῃ μορφὰς δύο, 1265
χωρεῖτε, Τρώων παῖδες, ὀρθίαν ὅταν
σάλπιγγος ἠχὼ δῶσιν ἀρχηγοὶ στρατοῦ,
πρὸς ναῦς Ἀχαιῶν, ὡς ἀποστέλλησθε γῆς.
σύ τ’, ὦ γεραιὰ δυστυχεστάτη γύναι,
ἕπου. μεθήκουσίν σ’ Ὀδυσσέως πάρα 1270
οἵδ’, ᾧ σε δούλην κλῆρος ἐκπέμπει πάτρας.
Ἑκ. οἲ ’γὼ τάλαινα· τοῦτο δὴ τὸ λοίσθιον
καὶ τέρμα πάντων τῶν ἐμῶν ἤδη κακῶν·
ἔξειμι πατρίδος, πόλις ὑφάπτεται πυρί.
ἀλλ’, ὦ γεραιὲ πούς, ἐπίσπευσον μόλις, 1275
ὡς ἀσπάσωμαι τὴν ταλαίπωρον πόλιν.
ὦ μεγάλα δή ποτ’ ἀμπνέουσ’ ἐν βαρβάροις
Τροία, τὸ κλεινὸν ὄνομ’ ἀφαιρήσῃ τάχα.
πιμπρᾶσί σ’, ἡμᾶς δ’ ἐξάγουσ’ ἤδη χθονὸς
δούλας· ἰὼ θεοί. καὶ τί τοὺς θεοὺς καλῶ; 1280
καὶ πρὶν γὰρ οὐκ ἤκουσαν ἀνακαλούμενοι.
φέρ’ ἐς πυρὰν δράμωμεν· ὡς κάλλιστά μοι
σὺν τῇδε πατρίδι κατθανεῖν πυρουμένῃ.
Τα. ἐνθουσιᾷς, δύστηνε, τοῖς σαυτῆς κακοῖς.
ἀλλ’ ἄγετε, μὴ φείδεσθ’· Ὀδυσσέως δὲ χρὴ 1285
ἐς χεῖρα δοῦναι τήνδε καὶ πέμπειν γέρας.
Ἑκ. ὀττοτοτοτοτοῖ.
Κρόνιε, πρύτανι Φρύγιε, γενέτα
πάτερ, ἀνάξια τᾶς Δαρδάνου
γονᾶς τάδ’ οἷα πάσχομεν δέδορκας; 1290
Χο. δέδορκεν, ἁ δὲ μεγαλόπολις
ἄπολις ὄλωλεν οὐδ’ ἔτ’ ἔστι Τροία.
Ἑκ. ὀττοτοτοτοτοῖ. 1294
λέλαμπεν Ἴλιος, Περ‐ 1295
γάμων τε πυρὶ καταίθεται τέραμνα
καὶ πόλις ἄκρα τε τειχέων.
Χο. πτέρυγι δὲ καπνὸς ὥς τις οὐ‐
ρανίᾳ πεσοῦσα δορὶ καταφθίνει γᾶ.
μαλερὰ μέλαθρα πυρὶ κατάδρομα 1300
δαΐῳ τε λόγχᾳ.
Ἑκ. ἰὼ γᾶ τρόφιμε τῶν ἐμῶν τέκνων.
Χο. ἓ ἕ.
Ἑκ. ὦ τέκνα, κλύετε, μάθετε ματρὸς αὐδάν.
Χο. ἰαλέμῳ τοὺς θανόντας ἀπύεις.
Ἑκ. γεραιά γ’ ἐς πέδον τιθεῖσα μέλεα καὶ 1305
χερσὶ γαῖαν κτυποῦσα δισσαῖς.
Χο. διάδοχά σοι γόνυ τίθημι γαίᾳ
τοὺς ἐμοὺς καλοῦσα νέρθεν
ἀθλίους ἀκοίτας.
Ἑκ. ἀγόμεθα φερόμεθ’ . . . 1310
Χο. ἄλγος ἄλγος βοᾷς.
Ἑκ. δούλειον ὑπὸ μέλαθρον.
Χο. ἐκ πάτρας γ’ ἐμᾶς.
Ἑκ. ἰώ.
Πρίαμε Πρίαμε, σὺ μὲν ὀλόμενος
ἄταφος ἄφιλος
ἄτας ἐμᾶς ἄιστος εἶ.
Χο. μέλας γὰρ ὄσσε κατεκάλυψε 1315
θάνατος ὅσιος ἀνοσίαις σφαγαῖσιν.
Ἑκ. ἰὼ θεῶν μέλαθρα καὶ πόλις φίλα,
Χο. ἓ ἕ.
Ἑκ. τὰν φόνιον ἔχετε φλόγα δορός τε λόγχαν.
Χο. τάχ’ ἐς φίλαν γᾶν πεσεῖσθ’ ἀνώνυμοι.
Ἑκ. κόνις δ’ ἴσα καπνῷ πτέρυγι πρὸς αἰθέρα 1320
ᾆστον οἴκων ἐμῶν με θήσει.
Χο. ὄνομα δὲ γᾶς ἀφανὲς εἶσιν· ἄλλᾳ δ’
ἄλλο φροῦδον, οὐδ’ ἔτ’ ἔστιν
ἁ τάλαινα Τροία.
Ἑκ. ἐμάθετ’, ἐκλύετε; 1325
Χο. Περγάμων <γε> κτύπον.
Ἑκ. ἔνοσις ἅπασαν ἔνοσις . . .
Χο. ἐπικλύσει πόλιν.
Ἑκ. ἰώ·
τρομερὰ μέλεα, φέρετ’ ἐμὸν ἴχνος·
ἴτ’ ἐπί, τάλανα,
δούλειον ἁμέραν βίου. 1330
Χο. ἰὼ τάλαινα πόλις· ὅμως δὲ
πρόφερε πόδα σὸν ἐπὶ πλάτας Ἀχαιῶν.